{"headword": "извлечение", "key": "izvlechenie", "entries": [{"dictionary": {"name": "Matematikadan ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "76"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "извлечение", "raw_meaning": "чиқариш, топиш, олиш"}}, {"dictionary": {"name": "Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "106"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "texnologiya jarayonlarida dastlabki ashyolardan foydalanish darajasining koʻrsatkichi. Ajralayotgan moddaning olingan mahsulotdagi massasi uning dastlabki ashyodagi umumiy massaga nisbati bilan aniqlanadi, foizlar hisobida. Foydali moddalarni (metall, mineral va b.) keraksiz (togʻ jinslari va b.) moddalardan ajratish jarayonida (foydali qazilmalarni boyitish, metallurgiya, kimyoviy texnologiya va h.k.) mineral xomashyodan toʻliq foydalanganlik darajasini baholash. Mas: Foydali qazilmalarni boyitish jarayonida ikkita mahsulot boyitma va chiqindi olinadi. Bunda ajralish (Ye) deb, boyitmaga oʻtgan metall massasini (a_b) dastlabki rudadagi metall massasiga (a_r) nisbatiga aytiladi: E=(a_b/a_r)·100 yoki E=C_b·m_b/(C_b·m_b+C_ch·m_ch)·100%; a_b=C_b·m_b; a_ch=C_ch m_ch ; Bu yerda: C_b — boyitmadagi metall konsentratsiyasi; C_ch — chiqindidagi metall konsentratsiyasi; m_b — olingan boyitmaning massasi; m_ch — olingan chiqindining massasi. Ajralish metallning dastlabki rudadagi konsentratsiyasiga (α), olingan mahsulotdagi konsentratsiyasiga (β)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "извлечение", "raw_meaning": "extraction [ık'strækʃən] ажралиш: технология жараёнларида дастлабки ашёлардан фойдаланиш даражасининг кўрсаткичи. Ажралаётган модданинг олинган маҳсулотдаги массаси унинг дастлабки ашёдаги умумий массага нисбати билан аниқланади, фоизлар ҳисобида. Фойдали моддаларни (металл, минерал ва б.) кераксиз (тоғ жинслари ва б.) моддалардан ажратиш жараёнида (фойдали қазилмаларни бойитиш, металлургия, кимёвий технология ва ҳ.к.) минерал хомашёдан тўлиқ фойдаланганлик даражасини баҳолаш. Мас: Фойдали қазилмаларни бойитиш жараёнида иккита маҳсулот бойитма ва чиқинди олинади. Бунда ажралиш (Е) деб, бойитмага ўтган металл массасини (а_b) дастлабки рудадаги металл массасига (а_r) нисбатига айтилади: E=(a_b/a_r)·100 ёки E=C_b·m_b/(C_b·m_b+C_ch·m_ch)·100%; a_b=C_b·m_b; a_ch=C_ch m_ch ; Бу ерда: C_b — бойитмадаги металл концентрацияси; C_ch — чиқиндидаги металл концентрацияси; m_b — олинган бойитманинг массаси; m_ch — олинган чиқиндининг массаси. Ажралиш металлнинг дастлабки рудадаги концентрациясига (α), олинган маҳсулотдаги концентрациясига (β)"}}]}