{"headword": "Избыточность языка", "key": "izbitochnost yazika", "entries": [{"dictionary": {"name": "Sinxron tarjima terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "42"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Xabarni yubo- rish va qabul qilish uchun zaruriy shart. Bu nafaqat muloqotning ishonchliligi, balki nutqni shakllantirish va idrok etish uchun shart-sharoit yaratadi. Busiz inson kelayotgan (uzatilayotgan) barcha maʼlumotlarni qayta ishlay olmaydi. Gap shundaki, inson sezgi organlari orqali nutqni idrok etadi, miyaning markazlari esa uni doimiy ravishda emas, balki maʼlumotlarning bir qismini toʻp- lash orqali qayta ishlaydi. Miya mexanizmlari tomonidan maʼlu- motlarning toʻplanishi muqarrar ravishda matndagi maʼlumotlar- ning notekis tarqalishiga olib keladi. Buni bir qator til- larida olib borilgan tadqiqotlar ham isbotlaydi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Takroriy maʼlumotlarga ega elementlarning tilda mavjudligi. Masalan, rus tilida ikkilangan soʻzlar, oʻzaro bogʻliq soʻzlarning takroriy jins (rod), kelishik va son koʻrsatkichlari ortiqcha hisoblanadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Избыточность языка.", "raw_meaning": "– Тилдаги ортиқчалик. 1. Хабарни юбо- риш ва қабул қилиш учун зарурий шарт. Бу нафақат мулоқотнинг ишончлилиги, балки нутқни шакллантириш ва идрок этиш учун шарт-шароит яратади. Бусиз инсон келаётган (узатилаётган) барча маълумотларни қайта ишлай олмайди. Гап шундаки, инсон сезги органлари орқали нутқни идрок этади, миянинг марказлари эса уни доимий равишда эмас, балки маълумотларнинг бир қисмини тўп- лаш орқали қайта ишлайди. Мия механизмлари томонидан маълу- мотларнинг тўпланиши муқаррар равишда матндаги маълумотлар- нинг нотекис тарқалишига олиб келади. Буни бир қатор тил- ларида олиб борилган тадқиқотлар ҳам исботлайди. 2. Такрорий маълумотларга эга элементларнинг тилда мавжудлиги. Масалан, рус тилида иккиланган сўзлар, ўзаро боғлиқ сўзларнинг такрорий жинс (род), келишик ва сон кўрсаткичлари ортиқча ҳисобланади."}}]}