{"headword": "ИСКРИВЛЕНИЕ БУРОВЫХ СКВАЖИН", "key": "iskrivlenie burovix skvajin", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "188"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "vertikal yoki qiya yoʻnalgan quduqlarning loyihada koʻrsatilgan holatidan qiyshayishi. Maʼlum bir nuqtada qazilayotgan quduqni vertikaldan ogʻishi deganda, uning yoʻnalishini dunyo tomonlari (sharq, gʻarb, shimol, janub)ga nisbatan qiyshayishi tushiniladi. U ogʻish burchagi (zenit burchagi $\\Theta$) va ogʻish azimuti (quduq azimuti $\\alpha$) bilan tavsiflanadi. Ogʻish burchagi $90^\\circ$ — $\\Theta$ bilan aniqlanadi va quduqning qiyshayish burchagi deb ataladi va $\\eta$ bilan belgilanadi. Ogʻish burchagi — quduq tanasi oʻqining gorizontal tekislikka nisbatan ogʻishini bildiradi. Ogʻish azimuti loyihada koʻrsatilgan yoʻnalish va quduq tanasining oʻlchangan nuqtasidagi oʻqining gorizontal tekislikka proyeksiyasi orasidagi burchak orqali belgilanadi. Ogʻish azimuti haqiqiy, magnitli yoki shartli boʻlishi mumkin. Q.q.ga quyidagi sabablarni koʻrsatish mumkin: 1) vertikal yoʻnalishda burgʻilanayotgan quduqlar ogʻishining asosiy sababi — quduq tubi maydonining turli yoʻnalishlarda notekis ishlatilishida koʻrinadi, bu hodisa burgʻilash jarayonida quduq tub holatini oʻzgarishiga olib keladi. Qiya yoʻnalgan quduqlarning qiyshayishida esa bunday sabablarga quduq tubi maydoni aylanasi va devorlari boʻylab notekis ishlatilishini koʻrsatish mumkin; 2) quduq tubidagi jinslarning maʼlum bir geologik va texnologik sharoitlarda notekis maydalanishi; 3) qiya yoʻnalgan quduqlarni burgʻilashda burgʻilash uskunasining ogʻirligi taʼsirida uning devorlarini notekis buzilishi; 4) burgʻilash uskunasi tag qismi oʻqining quduq oʻqiga mos kelmasligidan qiyshayishi; 5) geologik sharoitlar — vertikal yoʻnalgan quduqlarning qiyshayishiga asosiy sabablardan biri; 6) texnik sharoitlar va h.k.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ИСКРИВЛЕНИЕ БУРОВЫХ СКВАЖИН", "raw_meaning": "Қудуқларнинг қийшайиши — вертикал ёки қия йўналган қудуқларнинг лойиҳада кўрсатилган ҳолатидан қийшайиши. Маълум бир нуқтада қазилаётган қудуқни вертикалдан оғиши деганда, унинг йўналишини дунё томонлари (шарқ, ғарб, шимол, жануб)га нисбатан қийшайиши тушинилади. У оғиш бурчаги (зенит бурчаги $\\Theta$) ва оғиш азимути (қудуқ азимути $\\alpha$) билан тавсифланади. Оғиш бурчаги $90^\\circ$ — $\\Theta$ билан аниқланади ва қудуқнинг қийшайиш бурчаги деб аталади ва $\\eta$ билан белгиланади. Оғиш бурчаги — қудуқ танаси ўқининг горизонталь текисликка нисбатан оғишини билдиради. Оғиш азимути лойиҳада кўрсатилган йўналиш ва қудуқ танасининг ўлчанган нуқтасидаги ўқининг горизонталь текисликка проекцияси орасидаги бурчак орқали белгиланади. Оғиш азимути ҳақиқий, магнитли ёки шартли бўлиши мумкин. Қ.қ.га қуйидаги сабабларни кўрсатиш мумкин: 1) вертикал йўналишда бурғиланаётган қудуқлар оғишининг асосий сабаби — қудуқ туби майдонининг турли йўналишларда нотекис ишлатилишида кўринади, бу ҳодиса бурғилаш жараёнида қудуқ туб ҳолатини ўзгаришига олиб келади. Қия йўналган қудуқларнинг қийшайишида эса бундай сабабларга қудуқ туби майдони айланаси ва деворлари бўйлаб нотекис ишлатилишини кўрсатиш мумкин; 2) қудуқ тубидаги жинсларнинг маълум бир геологик ва технологик шароитларда нотекис майдаланиши; 3) қия йўналган қудуқларни бурғилашда бурғилаш ускунасининг оғирлиги таъсирида унинг деворларини нотекис бузилиши; 4) бурғилаш ускунаси таг қисми ўқининг қудуқ ўқига мос келмаслигидан қийшайиши; 5) геологик шароитлар — вертикал йўналган қудуқларнинг қийшайишига асосий сабаблардан бири; 6) техник шароитлар ва ҳ.к."}}]}