{"headword": "Инсценировка", "key": "instsenirovka", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "119"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "лат. inscaena — саҳнада сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Drama shaklida yozilmagan biror adabiy asarni sahnada qoʻyishga moslab qayta ishlash; chunonchi, bunday asarni radioda, televideniye yoki teatrda qoʻyilishiga qarab, radioinssenirovka, teleinssenirovka deb yuritiladi. Inssenirovka adabiy asarning oʻz muallifi tomonidan ham, boshqa shaxslar tomonidan ham amalga oshirilishi mumkin. Adabiy asar inssenirovka qilinganda, baʼzan uning syujetiga juzʼiy oʻzgartishlar, ayrim qoʻshimcha motivlar kiritilishi ham mumkin. Inssenirovka XIX—XX asrlarda ayniqsa keng taraqqiy etdi. Bunga F. Dostoyevskiyning «Aka-uka Karamazovlar», L. Tolstoyning «Tirilish», «Anna Karenina», D. Furmanovning «Chapayev» va «Isyon», shuningdek, M. Sholoxov, L. Leonov. A. Tvardovskiy, Oybek, H. Olimjon, A. Qahhor, Gʻ. Gʻulom kabi ijodkorlarning koʻplab asarlari asosida yaratilgan inssenirovkalar misol boʻla oladi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Tarixiy voqealarning epizodlari asosida 1920 yillarda yuzaga kelgan va keng tarqalgan ommaviy-tashviqiy teatr shakllaridan biri. Bunday inssenirovkalar garchi tarixiy voqealar asosida yuzaga kelgan boʻlsa ham, ularda mubolagʻa, shartlilik va romantik ruh mavjud boʻlgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Инсценировка", "raw_meaning": "(лат. inscaena — саҳнада сўзидан) — инсценировка. Бу термин икки маънода қўлланади: 1. Драма шаклида ёзилмаган бирор адабий асарни саҳнада қўйишга мослаб қайта ишлаш; чунончи, бундай асарни радиода, телевидение ёки театрда қўйилишига қараб, радиоинсценировка, телеинсценировка деб юритилади. Инсценировка адабий асарнинг ўз муаллифи томонидан ҳам, бошқа шахслар томонидан ҳам амалга оширилиши мумкин. Адабий асар инсценировка қилинганда, баъзан унинг сюжетига жузъий ўзгартишлар, айрим қўшимча мотивлар киритилиши ҳам мумкин. Инсценировка XIX—XX асрларда айниқса кенг тараққий этди. Бунга Ф. Достоевскийнинг «Ака-ука Карамазовлар», Л. Толстойнинг «Тирилиш», «Анна Каренина», Д. Фурмановнинг «Чапаев» ва «Исён», шунингдек, М. Шолохов, Л. Леонов. А. Твардовский, Ойбек, Ҳ. Олимжон, А. Қаҳҳор, Ғ. Ғулом каби ижодкорларнинг кўплаб асарлари асосида яратилган инсценировкалар мисол бўла олади. 2. Тарихий воқеаларнинг эпизодлари асосида 1920 йилларда юзага келган ва кенг тарқалган оммавий-ташвиқий театр шаклларидан бири. Бундай инсценировкалар гарчи тарихий воқеалар асосида юзага келган бўлса ҳам, уларда муболаға, шартлилик ва романтик руҳ мавжуд бўлган."}}]}