{"headword": "inson", "key": "inson", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Odamzod, bashar.", "examples": [{"text": "Inson — bu dunyoning aziz-u mukarram xilqati, mavjudotlar ichida sarvaridir.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "aqllilik, maʼnaviyat insonga xos eng muhim xususiyatlar boʻlib, ular insonning tarixiy mohiyatidan kelib chiqadi.", "source": "Sirli olam"}]}, {"order": 2, "text": "Har bir yakka shaxs; odam.", "examples": [{"text": "Basharti Musulmonqul chin inson boʻlsa, insondan vahshiy tugʻilganini hech kim eshitgan chiqmas.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 3, "text": "Kimsaga (odatda, salbiy munosabatli) murojaat shakli.", "examples": [{"text": "Xoʻ, inson, bu nima nomaʼqulchilik, tilsiz jonivorda nima qasdingiz bor?!", "source": "Mushtum"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/inson"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "79"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Odam, bashar.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ИНСОН", "raw_meaning": "İNSAN Одам, башар."}}, {"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "197"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "moddiy va maʼnaviy madaniyatning tarixiy rivojlanish subyekti, Yerda tirik organizmlar rivojlanishining yuqori bosqichi, hayotning boshqa shakllari bilan genetik bogʻlangan va ulardan mehnat qurollari yarata olish qobiliyati, aniq nutq, tafakkur va ongga egaligi bois ajralib chiqqan biosotsial zot. Xavfsizlik tizimida I. uchta rolni bajara oladi: muhofaza obyekti, xavfsizlikni taʼminlash vositasi va xavf manbai boʻlishi mumkin.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Инсон", "raw_meaning": "моддий ва маънавий маданиятнинг тарихий ривожланиш субъекти, Ерда тирик организмлар ривожланишининг юқори босқичи, ҳаётнинг бошқа шакллари билан генетик боғланган ва улардан меҳнат қуроллари ярата олиш қобилияти, аниқ нутқ, тафаккур ва онгга эгалиги боис ажралиб чиққан биосоциал зот. Хавфсизлик тизимида И. учта ролни бажара олади: муҳофаза объекти, хавфсизликни таъминлаш воситаси ва хавф манбаи бўлиши мумкин."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "455"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "inson qalbi quyoshdan yorugʻ", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "inson", "raw_meaning": "человек; ~ qalbi quyoshdan yorug‘ посл. сердце человека ярче солнца; ~i komil совершенный человек, безупречный человек."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "53"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "INSON", "raw_meaning": "insan, adam."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "71"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Mensch f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "inson", "raw_meaning": "Mensch f; ~ va tabiat Mensch und Natur; oddiy ~ ein Dutzendmensch"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "66"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "человек", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Инсон", "raw_meaning": "человек human, humanely, humanly humain بَشَرِيٌّ، آدَمِيٌّ، إِنْسَانِيٌّ"}}]}