{"headword": "improvizatsiya", "key": "improvizatsiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oldindan tayyorlanmasdan, lozim boʻlgan paytning oʻzida sheʼr, kuy, musiqiy pyesa ijod etish.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Ijro jarayonining oʻzida yaratilgan badiiy asar (sheʼr, musiqiy pyesa va shu kabilar).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/improvizatsiya"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "117"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "— improvizatsiya, badiha. Oldindan maxsus tayyorgarlik koʻrilmay, ijodkorning biror voqea yoki narsadan taʼsirlanishi yoxud ilhom olishi bilan bogʻliq boʻlgan ijodiy jarayon. Binobarin, oldindan tayyorgarlik koʻrmay sheʼr aytgan yoki muzika asari yaratgan ijodkor improvizator, badihagoʻy terminlari bilan ifodalanadi. Improvizatsiya koʻproq xalq ijodchilariga xos xususiyatdir. Improvizatsiya ijodkorning isteʼdodi, soʻzga chechanligi, shuningdek, uning ijod paytidagi ruhiy holati, xotirasi bilan ham bogʻliq jarayondir. Shuning uchun bir xalq ijodkoridan turli vaqtlarda yozib olingan bir asarning oʻzi turli hajmga, turlicha badiiylik darajasiga ega boʻladi. Yozma adabiyotda improvizatsiya koʻproq mushoiralarda qoʻl keladi. Yozma adabiyotdagi badihaning goʻzal namunalaridan biri Roʻdakiyning: Boʻyi joʻyi Moʻliyon oyad hame, Yodi yori mehribon oyad hame,— deb boshlanuvchi gʻazalidir.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Импровизация", "raw_meaning": "— импровизация, бадиҳа. Олдиндан махсус тайёргарлик кўрилмай, ижодкорнинг бирор воқеа ёки нарсадан таъсирланиши ёхуд илҳом олиши билан боғлиқ бўлган ижодий жараён. Бинобарин, олдиндан тайёргарлик кўрмай шеър айтган ёки музика асари яратган ижодкор импровизатор, бадиҳагўй терминлари билан ифодаланади. Импровизация кўпроқ халқ ижодчиларига хос хусусиятдир. Импровизация ижодкорнинг истеъдоди, сўзга чечанлиги, шунингдек, унинг ижод пайтидаги руҳий ҳолати, хотираси билан ҳам боғлиқ жараёндир. Шунинг учун бир халқ ижодкоридан турли вақтларда ёзиб олинган бир асарнинг ўзи турли ҳажмга, турлича бадиийлик даражасига эга бўлади. Ёзма адабиётда импровизация кўпроқ мушоираларда қўл келади. Ёзма адабиётдаги бадиҳанинг гўзал намуналаридан бири Рўдакийнинг: Бўйи жўйи Мўлиён ояд ҳаме, Ёди ёри меҳрибон ояд ҳаме,— деб бошланувчи ғазалидир."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь педагогических терминов", "title": "ПЕДАГОГИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Мусурманова, О.; Палуанова, Х.; Рискулова, К.; Курбаниязова, З. (2019). ПЕДАГОГИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: TURON-IQBOL.", "url": "https://til.uz/lugatlar/pedagogik-atamalar-lugati/", "page": "107"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(итал. improvviso - хаёлга ҳам келмаган, тўсатдан; лот. improvisus - кутилмаган, тўсатдан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Импровизация (италь. improvviso - непредвиденный, внезапный; лат. improvisus - неожиданный, внезапный; от лат. improvisus - непредсказуемый, внезапный) - деятельность личности, учителя - воспитателя, осуществляется в процессе педагогического общения без предварительной подготовки, осмысления.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Импровизация (итал. improvviso - хаёлга ҳам келмаган, тўсатдан; лот. improvisus - кутилмаган, тўсатдан)", "raw_meaning": "Импровизация (италь. improvviso - непредвиденный, внезапный; лат. improvisus - неожиданный, внезапный; от лат. improvisus - непредсказуемый, внезапный) - деятельность личности, учителя - воспитателя, осуществляется в процессе педагогического общения без предварительной подготовки, осмысления.\tImprovisation (Ital. - improvviso - unexpected, sudden, Latin improvisus - unexpected, sudden, from lat. improvisus - unpredictable, sudden) - the activity of the individual, the teacher-educator, is carried out in the process of pedagogical communication without preliminary preparation, comprehension."}}]}