{"headword": "ildam", "key": "ildam", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tez harakat qiladigan; chaqqon, tez.", "examples": [{"text": "Ildam yigit. Qoʻli sust kosibdan oyogʻi ildam gadoy yaxshi.", "source": "Maqol"}, {"text": "Karim chittak — kichkina, lekin harakatlari chaqqon va ildam boʻlganidan, yoshlikda shunday laqabi bor edi, hozir kimsan — Mirzakarimboy. Oybek,", "source": "Tanlangan asarlar"}, {"text": "Roʻparadagi koʻrkam uylardan yaxshi kiyingan, ranglari toza, sergʻayrat va ildam ayollar qoʻllarida idishlari bilan qozon boshiga qatnab turibdilar.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Navkar minar ildam otni.", "source": "Gulnorpari"}]}, {"order": 2, "text": "Chaqqon va tez harakat bilan.", "examples": [{"text": "Fazliddin otni ildam chiqarib, daraxtga bogʻladi. Oybek,", "source": "Tanlangan asarlar"}, {"text": "[Salim-boyvachcha] Ichki choʻntagidan qogʻozga oʻralgan zaharni olib, titroq qoʻllari bilan oshga sepdi va qoshiq bilan ildam aralashtirdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ildam, ildam qadam tashlanglar!", "source": "J. Sharipov, Xorazm"}]}, {"order": 3, "text": "Chaqqon, tez harakatga undashni bildiradi.", "examples": [{"text": "Qani, ildamroq, xoʻjayin kutyapti", "source": "S. Karomatov, Oltin qum"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/ildam"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "78"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Tez harakat qiladigan, boshqalardan tezroq yuradigan; chaqqon.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ИЛДАМ", "raw_meaning": "HIZLI, ÇABUK Тез ҳаракат қиладиган, бошқалардан тезроқ юрадиган; чаққон."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "453"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "qushdan ildam uchar, qora yerning bagʻrin teshar", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ildam", "raw_meaning": "быстрый, проворный; скорый; быстро; проворно; скоро; qushdan ~ uchar, qora yerning bag‘rin teshar загадка быстрее птицы летит, твердь земли сверлит (Глаз)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "497"}, "pos": "adv", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ildam", "raw_meaning": "adv quick; rapid, fast, quickly"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "51"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "jıldam", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ILDAM", "raw_meaning": "jıldam, shaqqan."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "69"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "schnell", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ildam", "raw_meaning": "schnell, rasch, rapid, prompt; ~ qadamlar bilan mit raschen Schritten"}}]}