{"headword": "idioma", "key": "idioma", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Maʼnosi oʻz tarkibidagi soʻzlarning maʼnolariga bogʻliq boʻlmagan, yaxlit holda bir maʼno beruvchi, ixcham ibora; frazeologizmlarning bir turi. Masalan, tomdan tarasha tushganday, ogʻzingga qarab gapir.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/idioma"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "68"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "idioma", "raw_meaning": "ling. Idiom n, idiomatischer Ausdruck"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "113"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "гр. idioma — ўзига хослик, хусусият сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "idioma. Odatda, biror milliy tilga xos, lekin boshqa tillarga aynan tarjima qilib boʻlmaydigan turgʻun ifoda yoki ibora. Idiomalarning umumiy maʼnosini ular tarkibidagi soʻzlarning maʼnolarini tahlil qilish orqali anglab boʻlmaydi. Idiomalar, odatda, koʻchma maʼno tashiydilar. Masalan, semizlikni qoʻy koʻtarar, hayoti qil ustida turibdi va h. k. Idiomalar badiiy adabiyotda obrazlilikni tashkil etuvchi asosiy til vositalaridan boʻlib, ular asarda kesatiq, qochiriq maʼnolarini ifodalaydilar. Badiiy asarlar tarjimasida bunday iboralar oʻrniga tarjima qilinayotgan tildagi ekvivalentlari topib qoʻyiladi. Boshqa tilda idiomaning mazmunini anglatuvchi ibora topilmasa, oʻsha ibora aynan berilib, sahifa ostida uning maʼnosi tushuntiriladi yoki mazmuni tarjima qilinadi. Tilshunoslikda bunday iboralarni tekshiruvchi soha idiomatika deb yuritiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Идиома", "raw_meaning": "(гр. idioma — ўзига хослик, хусусият сўзидан) — идиома. Одатда, бирор миллий тилга хос, лекин бошқа тилларга айнан таржима қилиб бўлмайдиган турғун ифода ёки ибора. Идиомаларнинг умумий маъносини улар таркибидаги сўзларнинг маъноларини таҳлил қилиш орқали англаб бўлмайди. Идиомалар, одатда, кўчма маъно ташийдилар. Масалан, семизликни қўй кўтарар, ҳаёти қил устида турибди ва ҳ. к. Идиомалар бадиий адабиётда образлиликни ташкил этувчи асосий тил воситаларидан бўлиб, улар асарда кесатиқ, қочириқ маъноларини ифодалайдилар. Бадиий асарлар таржимасида бундай иборалар ўрнига таржима қилинаётган тилдаги эквивалентлари топиб қўйилади. Бошқа тилда идиоманинг мазмунини англатувчи ибора топилмаса, ўша ибора айнан берилиб, саҳифа остида унинг маъноси тушунтирилади ёки мазмуни таржима қилинади. Тилшуносликда бундай ибораларни текширувчи соҳа идиоматика деб юритилади."}}]}