{"headword": "Идеал эстетический", "key": "ideal esteticheskiy", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "110"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Badiiy ijodga xos eng muhim tushunchalardan biri boʻlib, u ijodkorning xohishi, istagi asosida yotuvchi narsa yoki shaxsning qanday darajada boʻlishini anglatadi. Aniqroq qilib aytganda, obrazning yozuvchi tasavvuridagi koʻrinishi, uning konkret namoyon boʻlishi estetik ideal tushunchasining asosiy mohiyatini belgilaydi. Bunda voqelik tarixiy zaruriyat qonuniyatlari asosidagina emas, balki goʻzallik qonuniyatlari nuqtayi nazaridan ham tasvirlanadi. Ijodkor har bir obrazni estetik normalar asosida badiiy jihatdan mukammal yaratibgina qolmay, ayni bir vaqtning oʻzida shu obrazga oʻzining munosabatini ham bildiradi, yaʼni uni yo tasdiqlaydi, yo inkor etadi. Estetik ideal ijodkordan hamma vaqt hayotiy haqiqatning badiiy asar maqsadiga mos boʻlishini talab etadi. Estetik ideal termini dastlab I. I. Vinkelman, keyinchalik G. E. Lessing asarla-", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Идеал эстетический", "raw_meaning": "— эстетик идеал. Бадиий ижодга хос энг муҳим тушунчалардан бири бўлиб, у ижодкорнинг хоҳиши, истаги асосида ётувчи нарса ёки шахснинг қандай даражада бўлишини англатади. Аниқроқ қилиб айтганда, образнинг ёзувчи тасаввуридаги кўриниши, унинг конкрет намоён бўлиши эстетик идеал тушунчасининг асосий моҳиятини белгилайди. Бунда воқелик тарихий зарурият қонуниятлари асосидагина эмас, балки гўзаллик қонуниятлари нуқтаи назаридан ҳам тасвирланади. Ижодкор ҳар бир образни эстетик нормалар асосида бадиий жиҳатдан мукаммал яратибгина қолмай, айни бир вақтнинг ўзида шу образга ўзининг муносабатини ҳам билдиради, яъни уни ё тасдиқлайди, ё инкор этади. Эстетик идеал ижодкордан ҳамма вақт ҳаётий ҳақиқатнинг бадиий асар мақсадига мос бўлишини талаб этади. Эстетик идеал термини дастлаб И. И. Винкельман, кейинчалик Г. Э. Лессинг асарла-"}}]}