hushyor

sft. 1. Sharoit, holatni, narsa-hodisaning mohiyatini tez anglash qobiliyatiga ega; shunday qobiliyat, idrok bilan ish tutadigan; ziyrak.

Hakimboyvachchadek hushyor yigit qayda? Boylarimizning bari hushyor. Aqli boʻlgani uchun boy boʻlganda. — Oybek, Tanlangan asarlar

U suv toʻldirib qoʻyilgan qumgʻon tagiga olov yoqdi. Hushyor shogirdlari hatto tutantiriq ham tayyorlab qoʻyishgan ekan. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Tevarak-atrofga, yon-veridagi hodisalarga sezgirlik bilan koʻz-quloq boʻlib turuvchi; sergak.

Chegarada hushyor turadi posbon, Begona biror xas uchib oʻtolmas. — R. Bobojon

Hushyor turib, adashmay, Har shar-pani sezaman. — Uygʻun

3. Es-hushi joyida, hushini yoʻqotmagan (asosan, ichkilik, kayf taʼsirida emaslikni bildiradi).

Alimardon qancha may ichganining hisobiga yetmadi Hushyor paytlarida u oʻzining ahvolini oʻylab koʻrar, nazarida, dahshatli tush koʻrayotganga oʻxshab ketar edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Abdishukurning kayfi baland boʻlsa-da, hushi hali oʻzida, mumkin qadar oʻzini hushyor tutishga tirishadi. — Oybek, Tanlangan asarlar