{"headword": "hokim", "key": "hokim", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻrta Osiyo xonliklarida belgili bir shahar va uning atrofidagi qishloqlar ustidan xon-u bek amrini oʻtkazish uchun belgilab qoʻyilgan amaldor.", "examples": [{"text": "Holvani hokim yer, kaltakni — yetim.", "source": "Maqol"}, {"text": "Bu hukmimizni ijro etguvchi, Tashkent hokimi Normuhammad qushbegiga marhamati shohonamiz shuldir.", "source": "A. Qodiriy, Utgan kunlar"}, {"text": "Bizning mayda-chuyda hokimlarimiz bir-biri bilan inoq boʻlmagani, birlasha olmagani sababli katta kuchga ega boʻlgan istilochining hamlasiga dosh berolmadik.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 2, "text": "Sobiq Turkiston oʻlkasidagi ayrim shahar yoki muzofotlarda chor hukumatining siyosatini oʻtkazish uchun belgilab qoʻyilgan yuqori mansabli amaldor.", "examples": [{"text": "Mahkama binosiga ketgan oʻt obdan avjiga chiqqan bir paytda shahar hokimi Medinskiy va podpolkovnik Kitayevlar ikki vzvod jazo otryadi bilan maydonga kirib keldi.", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "Aʼyonlar supada, odamlar yerda oʻtirib, gʻala-gʻovur tinchigandan keyin, hokim odatdagicha tilmoch orqali xalqni ogohlantirdi.", "source": "I. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha."}]}, {"order": 3, "text": "Umuman, hukmini, buyrugʻini oʻtkazuvchi (shaxs, sinf va shu kabilar)", "examples": [{"text": "Hokim sinf.", "source": ""}, {"text": "Ulardan [amaldorlardan] hech bir kishiga yomonlik kelmaydi, ular yolgʻiz tartibni talab qilishadi. Chunki ular — hokim, biz — fuqaro.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 4, "text": "Oʻzbekiston Respublikasida: viloyat, shahar va tumanlarning birinchi rahbarlik lavozimidagi shaxs; hokimlikning birinchi rahbari.", "examples": [{"text": "Bu muhim masalaning muhokamasi uchun kengashga viloyat, shahar va tuman hokimlari taklif etildi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 5, "text": "Oʻz ixtiyoriga olgan, egallagan narsa haqida; hukmron.", "examples": [{"text": "Munkillagan kampirlar jim sham yoqadi mozorlarda, Saratonning isi hokim mudrab yotgan bozorlarda.", "source": "X. Davron, Tungi bogʻlar"}, {"text": "Tuni boʻyi koʻk yuzining hokimi boʻlgan oy yotogʻiga otlanayotgan shu palladagi salqin, musaffo shabada rohat baxsh etardi.", "source": "R. Fayziy, Kishilarimiz qissasi"}, {"text": "Oʻz-oʻzimni tutdim savolga, Hokim edi qalbda bir tuygʻu.", "source": "N. Narzullayev"}]}, {"order": 6, "text": "Hokim (erkaklar ismi).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/hokim"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "270"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror hudud, viloyatga tayinlangan mutloq hokim.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҲОКИМ", "raw_meaning": "VALİ Бирор ҳудуд, вилоятга тайинланган мутлоқ ҳоким."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "448"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "правитель области (в ханствах Средней Азии)", "examples": []}, {"order": 2, "text": "наместник", "examples": []}, {"order": 3, "text": "начальник города", "examples": []}, {"order": 4, "text": "хоким (руководитель муниципалитета)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "hokim", "raw_meaning": "1. ист. правитель области (в ханствах Средней Азии); 2. ист. наместник, губернатор; 3. ист. начальник города, градоначальник; holvani ~ yer, kaltakni yetim yer см. halvo; ~ bo‘lsang, xalqni bil посл. коль ты правитель, то заботься о народе; 4. хоким (руководитель муниципалитета)."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "48"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hákim", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "HOKIM", "raw_meaning": "hákim."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "65"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "hokim", "raw_meaning": "1. Regent m, Herrscher m, Verweser m; 2. Hokim m, Bürgermeister(in) m, f"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "358"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҳоким", "raw_meaning": "mayor; hokim; ruker; demarch (hist); вилоят ҳокими hokim of the region; туман ҳокими hokim of the district; шаҳар"}}, {"dictionary": {"name": "Экономика: краткий узбекско-русский словарь", "title": "ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь", "kind": "Терминологический", "imprint": "Юсупов, Ахмадбек Таджиевич; Ходиев, Баходир Юнусович (2012). ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь. Tashkent: O‘zbekiston» НМИУ.", "url": "https://til.uz/lugatlar/iqtisodiyot-ozbekcha-ruscha-qisqacha-lugat-ekonomika-russko-uzbekskiy-kratkiy-slovar/", "page": "149"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ҳоким", "raw_meaning": "- Хаким"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "221"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ҳоким", "raw_meaning": "ист. наместник, губернатор; глава администрации органов местной исполнительной власти hist. governor; mayor hist. chef, gouverneur, dirigeant, maire مُحَافِظٌ، وَالٍ (وُلَاةٌ)"}}]}