havo
ҳавоhavo I
ot 1. Yer atmosferasini hosil qiluvchi, inson, hayvon, oʻsimliklar hayoti uchun zarur boʻlgan, asosan azot va kisloroddan iborat gazlar aralashmasi.
Toza havodan nafas olmoq. Havoni ifloslantirmoq. Togʻ havosi. Archa daraxti havoni yaxshi tozalaydi.
Hammaga maʼlumki, havoda zararli mikroblar koʻp boʻladi. — Gazetadan
Quyosh, havo, suv barcha jonivorlar uchun ozuqa boʻlganidek, xalq hayoti yozuvchiga ilhom beradi. — Gazetadan
2. Yer ustini qoplagan ochiq boʻshliq; fazo.
Roʻmolini havoda silkidi. Havo jangi.
Nafasni boʻgʻadigan, koʻzlarni koʻr qiladigan chang-toʻzon buluti havoni tutdi. — Oybek, Navoiy
Havoda momiq oq paxtalar argʻamchi boʻlib yurardi. — Gazetadan
Bogʻ ustida orombaxsh shabada esar, havoda koʻkatlar isi anqirdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
3. Osmon, koʻk.
Qushlar gur etib, havoga koʻtarildi.
Yomgʻir endigina tingan, kecha qorongʻi edi. Havoda bitta ham yulduz koʻrinmaydi. — I. Rahim, Chin muhabbat
Yigitlar mushtlarini koʻtardi. Keksalar hassalarini havoga qadadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
4. Atmosferaning ahvoli; holati; ob-havo.
Ochiq havo. Havoning harorati. Bulutli havo. Kuz havosi.
Qutbiddin havoning tez-tez ayniyotganini koʻrib, lagerni pastroqqa koʻchirtirdi. — S. Karomatov, Oltin qum
Havo bunchalik past kelib, sharmanda qilishini qayerdan bilaylik. — Mushtum,
Dehqon osmonga qarab, yaxshi havodan quvonsa, yerga qarab, moʻl hosilidan suyunadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
5. koʻchma Holat, sharoit.
Men oʻylaymanki, bu besh yil mobaynida siyosiy havolar oʻzgarib — N. Safarov, Tanlangan asarlar
- Havoga ketmoq Behudaga, foydasiz ketmoq. Oʻzining shunchalik gaplarining havoga ketib turganini yaxshi sezdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Havoga sovurmoq (yoki sovrilmoq) Bekorga, foydasiz ketkazmoq, sarflamoq. Ellik ming soʻmni havoga sovurib qoʻyib, mahmadonalik qilishini qara-ya! — Mushtumbir necha ming soʻm davlat puli havoga sovrilyapti. — Mushtum
havo II
ot kam qoʻll. Kibr, gʻurur.
Yoʻq, sal havosi balandroq chiqib qoldi bu bolaning nima boʻlsa ham, omon boʻlsin. — Oʻ. Hoshimov, Koʻprik
Koʻp boʻlmaydi yaxshi odamning havosi. — Oysuluv
Maqtovdan Bozor-boyning havosi oshdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
havo III
ot Kuy, ohang.
Mashshoqlar cholgʻularini qoʻlga oldilar. Endi guzarda shovqinli katta oʻyin havosi emas, shirin, mayin hujrabazm sadosi oqa ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
“Ur!“ degan komanda berilgach, nogʻorachilar rez havosida nogʻora chala boshladilar, yasovullar ham oʻsha havoda choʻplarini shartillatib, Yodgorning qip-yalangʻoch etiga ura boshladilar. — S. Ayniy, Doxunda.