ҳаром
haromҳаром
сфт. 1. дин. Шариат ҳукмига мувофиқ ейиш, ичишга, фойдаланишга ярамайдиган, ҳалол эмас.
Эшакнинг кучи ҳалол, гўшти ҳаром деганларидек
У Ашир билан қўл бериб сўрашишга ҳазар қилибди. Чунки Ашир чўчқабоқар-да! Балки чўчқа шариатда ҳаром махлуқ ҳисоблангани учун ундан ҳазар қилгандир. — С. Анорбоев, Оқсой
2. Шариат бўйича, анъана ёки тартиб-қоидаларга кўра ман этилган иш, хатти-ҳаракат; шу ёʻл билан топилган нарса; ҳаётида шундай ёʻл тутувчи кимса.
Тўғри бўл, ҳаромдан ҳазар эт, дегансиз. Йиғлаб турган ғарибнинг ёнига кир, кўнглини ол, дегансиз. — С. Сиёев, Аваз
Жиноятчилик ёʻли билан топган ҳаром пулингиз ҳисобига еган овқатларимиздан ҳали ҳам ўқиб юрибмиз. — Муштум
Шунақа ҳаром одамлар ўз эгаларига яхши хизмат қиладилар — Мирмуҳсин, Меъмор
3. с. т. Жинсий муносабатдан сўнг ғусл қилмаган, чўмилмаган.
4. Фойдаланиш мумкин бўлмаган, эсиз кетган нарсаларга нисбатан қўлланади.
У бу мажлисга Саидғози билан бирга кечалари уйқусини ҳаром қилиб тайёрланди. — С. Анорбоев, Оқсой
ё ҳафтада бир келадиган дам олиш кунини ҳам ҳаромга чиқариб, бозор-ўчар қилсинми? — Т. Алимов, Ишқилиб, ўқимаган бўлсин-да
Энди бу ерлар бизга ҳаром бўлибди, Бу араб юртида бизга нима бор? — Баҳром ва Гуландом
- Ҳаром ўлмоқ Сўйилмасдан, бирор касаллик ёки бошқа сабаб билан ўлмоқ (гўшти ейиладиган ҳайвон ва қушлар ҳақида; бундай ҳолларда уларнинг гўштини ейиш ман этилади, яъни ҳаром ҳисобланади). Қўйчивон кўп бўлса, қўй ҳаром ўлади. — МақолОтамнинг Чемберлен деган эчкилари бор эди, ҳаром ўлай деганда, бўғзига пичоқ тортиб юборганлар. — С. Аҳмад, Ҳукм
- Ҳаром қилмоқ Ҳаром ҳолга келтирмоқ. Кел, қутурган итлар ҳаром қилмасдан туриб, шу тоза юзларингдан охирги мартаба ўпай! — Ҳамза, Бой ила хизматчиҚизишманг! Табаррук қиличингизни бу ифлоснинг қони билан ҳаром қилманг! — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий.