{"headword": "haqiqat", "key": "haqiqat", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Chindan xam boʻlgan, voqelikka mos holat, narsa.", "examples": [{"text": "Ishga kelganidan beri endi bitta jiddiy topshiriq oldi, haqiqatni aytmaslik gunoh.", "source": "F. Musajonov, Himmat"}, {"text": "Inson baxti mehnatda ekanligi ayni haqiqat.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Deydilar: har zamonning bordir oʻz tarozisi, Oh, naqadar rost erur ushbu buyuk haqiqat.", "source": "A. Oripov, Yurtim shamoli"}]}, {"order": 2, "text": "Maʼlum tartib-qoida, qonunlarga mos ish, xatti-harakat, holat; rostlik, toʻgʻrilik.", "examples": [{"text": "Xalq afsonalarda oʻz orzu-umidlarini, yurak nidosini yaxshilik va haqiqat uchun kurashni ifodalagan.", "source": "Oʻzbekiston qoʻriqlari"}, {"text": "Qahramonlar haqida ocherk yozish uchun ularni qidirib topish, sarguzashtlarni haqiqat, adolat tarozisida tortib koʻrmoq kerak.", "source": "N. Safarov, Olovli izlar"}]}, {"order": 3, "text": "Kishi ongida voqelikning, obyektiv borliqning haqqoniy, toʻgʻri aks etishi.", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Rostligi fanniy yoʻl bilan isbotlangan, tajribada sinalgan holat, hukm, fikr.", "examples": [{"text": "Mana shu soddagina rivoyat zamiriga sanʼatning mohiyati haqidagi ulugʻ haqiqat singdirib yuborilgan.", "source": "Yoshlik"}, {"text": "Men Mirzo soʻziga amal qilaman, uning gapida haqiqat borligiga dilim ishonib turibdi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 5, "text": "Ilohiyatni (xudoning borligini) oʻz-oʻzidan anglashiladigan, isbot talab qilmaydigan, shubhadan tashqari, aniq bir hodisa deb tushunish.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/haqiqat"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "268"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Chindan ham boʻlgan, bor narsa; haqiqiy ahvol.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҲАҚИҚАТ", "raw_meaning": "GERÇEK, HAKİKAT, HAK Чиндан ҳам бўлган, бор нарса; ҳақиқий аҳвол."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "62"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Wahrheit f", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(adolat)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "haqiqat", "raw_meaning": "1. Wahrheit f; ~ni aytmoq Wahrheit sagen; ~ izlamoq nach Gerechtigkeit suchen; 2. (adolat) Recht n, Gerechtigkeit f"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "442"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "истина", "examples": [{"text": "shirin yolgʻondan achchiq haqiqat yaxshi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "haqiqat", "raw_meaning": "истина; правда; истинный, действительный; shirin yolgʻondan achchiq ~ yaxshi посл. горькая правда лучше сладкой лжи; ~ qilmoq выяснять, расследовать; устанавливать истину; ~ga toʻgʻri kelmoq соответствовать истине; quruq ~ голая истина; ~da в действительности, на самом деле; ◊ ~ osmonda, kaliti chervonda разг. шутл. правда на небе, ключ от неё - червонцы."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "492"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tmth", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "haqiqat", "raw_meaning": "n tmth"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "46"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "haqıyqat", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "HAQIQAT", "raw_meaning": "haqıyqat, ıras, shın, durıs."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "355"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "the truth", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҳақиқат", "raw_meaning": "the truth, reality, real facts; аччиқ ҳақиқат stark thruth; бирор нарса ҳақида ҳақиқатни билмоқ know the truth about something; мутлақ ҳақиқат absolute truth; тарихий ҳақиқат historical truth; ҳақиқат билан ҳисоблашмаслик (ҳисобга олмаслик) refuse to face (accept) realities; ҳақиқатни яширмоқ conceal the truth; ҳақиқатга зид бўлмоқ be at variance with the facts; ҳақиқатга тўғри келмаслик (зид бўлмоқ) contradict the truth; ҳақиқатга тўғри келмоқ (мос бўлмоқ) correspond to the fact (be true (be in accordance (line) with the truth); ҳақиқатда in point of fact, in effect, in reality; ҳақиқатда мавжуд (бўлган) actual (real, true); ҳақиқатдан узилиб қолмоқ lose touch with (divorce from) reality; ҳақиқатни билмоқ arrive at the truth; ҳақиқатни ёймоқ propogate the truth; ҳақиқатни ёлғондан ажрата олмоқ tell the truth from lies; ҳақиқатни нотўғри талқин қилмоқ (ҳақиқатни бузиб кўрсатмоқ) distort (falsify) the truth; ҳақиқатни яширмоқ conceal (hide) the truth; ҳақиқатни ҳимоя қилмоқ uphold the truth."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "219"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "истина, правда // истинный, правдивый", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ҳақиқат", "raw_meaning": "истина, правда // истинный, правдивый truth, reality // true, real; justice vérité, réalité // véritable, réel, vrai حَقِيقَةٌ"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "127"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Bular-ul haqiqat bu din tirgüki", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "HAQIQAT", "raw_meaning": "haqiqat, toʻgʻrilik, haqiqatdan – право, обязанность, долг – truth. Bular-ul haqiqat bu din tirgüki – Bular (olimlar) haqiqat va dinning tirgaklaridir – Ученые – воистину опора религии – Scientists are pillars of religion and truth (QBN, 312₈; QBN, 4241; 157a7)."}}]}