{"headword": "hali", "key": "hali", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bundan bir oz ilgari; boya.", "examples": [{"text": "— Kanon kelding? — Hali keldim. Hali shu yerda edi. Hali kelib ketgan edi.", "source": ""}, {"text": "— Uylaringda kim bor? — Hali kirganimda, dadam bilan Yoʻlchi akam bor edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Men hali uni qoʻshningiz uyidan chiqqan holda koʻrgan edim.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 2, "text": "Koʻp vaqt oʻtmasdan, yaqin orada; halizamon.", "examples": [{"text": "Hali kelsa koʻrarsiz, Kula-kula oʻlarsiz (maymun).", "source": "Topishmoqlar"}, {"text": "Hali oʻgʻillarim ham moldan kelib qolishadi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 3, "text": "Ish-harakat, holatning amalga oshmagan, belgining, belgi-holatning toʻliq darajaga yetmagan vaqtini bildiradi; hozircha.", "examples": [{"text": "Tong otishiga hali vaqt erta. Hali xomsan — pisharsan, Bu damingdan tusharsan.", "source": "Maqol"}, {"text": "Quyosh botgan, lekin kun hali yorugʻ, har yoqqa oqshom sukunati choʻzilgan.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Alisher oʻyin-qaroqligi tutdi-yu, hali qurib ulgurmagan nam etikchasini kiya solib, hovliga tushdi.", "source": "Oʻ. Usmonov, Sirli sohil"}, {"text": "— Toʻpqayragʻochga yaqin qoldimi? — Hali bor.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 4, "text": "Taʼkid, kuchaytiruv bildiradi.", "examples": [{"text": "Voy sharmandalar, hali qochirib yubordik denglar-a.", "source": "N. Fozilov, Diydor"}, {"text": "Sen pismiqni, hali shoshmay tur", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}, {"text": "— Hali shunaqami! — dedi va eshikni zarda bilan yopib chiqib ketdi.", "source": "Mushtum"}, {"text": "Oshni damlab, hali oʻtiribman, hali oʻtiribman", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 5, "text": "Takror holda qoʻllanib, ayiruvchi bogʻlovchi vazifasida kelib, “goh goh“, dam dam maʼnolarini bildiradi.", "examples": [{"text": "— Fargʻonaga borgunimizcha hali Shukrullo, hali Mirmuhsinning tanishlari topilaversa, bu yaqinda manzilga yetolmaymiz, — deb Said Ahmad hazillashdi.", "source": "Shukrullo, Javohirlar sandigʻi"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ys", "source_url": "https://izoh.uz/word/hali"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "264"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bundan bir oz ilgari, yaqindagina.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Yana, tagin.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Ayiruvchi bogʻlovchi vazifasida kelib, \"goh... goh\", \"dam...dam\" maʼnolarini ifodalaydi.", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Shu vaqtga qadar, hozirgacha, hamon.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҲАЛИ", "raw_meaning": "1.AZ ÖNCE 2.YİNE 3.DAHA 1.Бундан бир оз илгари, яқиндагина. 2.Яна, тагин. 3.Айирувчи боғловчи вазифасида келиб, \"гоҳ... гоҳ\", \"дам...дам\" маъноларини ифодалайди. 4.Шу вақтга қадар, ҳозиргача, ҳамон."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "383"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kilim.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "HALI", "raw_meaning": "ГИЛАМ Kilim."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "383"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Boş, ıssız, tenha.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "HALİ", "raw_meaning": "ХОЛИ, ТАНҲО Boş, ıssız, tenha."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "439"}, "pos": "нареч.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ещё", "examples": [{"text": "men hali charchaganim yoʻq", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "только сейчас", "examples": [{"text": "hali senga koʻrsatdim-ku", "source": ""}, {"text": "hali unday deydi, hali bunday deydi", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "то", "examples": [{"text": "hali boʻzchi, hali dukchi", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "вскоре", "examples": [{"text": "oʻzlari ajabgina, quyruqlari gajakkina, hali oʻpsa koʻrasan, yigʻlay-yigʻlay oʻlasan", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "hali", "raw_meaning": "нареч. 1. ещё, пока что; men ~ charchaganim yo‘q я ещё не устал; ~ga qadar, ~gacha до сих пор, до сего времени; ~ ham всё ещё; 2. только сейчас; только что (совсем недавно); ~ senga ko‘rsatdim-ku ведь я только что тебе показал; ~ unday deydi, ~ bunday deydi то говорит так, то иначе; 3. союз. разд. то; ~ bo‘zchi, ~ dukchi погов. то он ткач, то он веретенщик; соотв. и швец, и жнец, и на дуде игрец; 4. вскоре, в скором времени; o‘zlari ajabgina, quyruqlari gajakkina, ~ o‘psa ko‘rasan, yig‘lay-yig‘lay o‘lasan загадка странный, непонятный, хвост изогнутый, кривой; вот поцелует – и увидишь, плача, мучаясь, умрёшь (Скорпион); ◊ ~ shundaymi? ах, так?; ~ (bir) qovun pishig‘i bor еще целый год ждать; ~ qishning bir kuni bor см. qish."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "45"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "HALI", "raw_meaning": "1. ele, ele de; 2. jańa, jaqın arada, kóp ótpey; 3. házirshe; 4. gá, geyde."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "61"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(hozirda) noch", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(yaqinda) eben", "examples": []}, {"order": 3, "text": "hali u yerda, hali bu yerda mal hier, mal dort", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "hali", "raw_meaning": "1. (hozirda) noch; ~ ham noch immer, bis jetzt, bislang, bisher; 2. (yaqinda) eben; 3. ~ u yerda, ~ bu yerda mal hier, mal dort"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "125"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "[a.]", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Elig bir kün oldrub özi yalŋuzun, ewin qïldï hali irikti uzun", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "HALI", "raw_meaning": "[a.] xoli, bo‘sh – пустой – deliverance. Elig bir kün oldrub özi yalŋuzun, ewin qïldï hali irikti uzun – Hukmdor bir kuni yolg‘iz o‘zi o‘tirib, o‘zini xoli qo‘yib xayolga cho‘mdi – Однажды правитель уединился, не оставил никого в помещении (букв. сделал свой дом пустым) и впал в забытье (ушел в себя)–Once the ruler retired, did not leave anybody indoors (literally, made his house empty) and fell into oblivion (withdrew into himself) (QBN, 65₆; QBN, 750; 33b4)."}}]}