{"headword": "ha", "key": "ha", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Javobda biror fikrni tasdiqlashni, rozilikni bildiradi.", "examples": [{"text": "— Shu gaplar toʻgʻrimi? — Ha. — Shu yigit ukangizmi? — Ha.", "source": ""}, {"text": "Ha, rost, bemorlarning koʻpi har yerdan kelgan odamlar", "source": "S. Karomatov, Oltin qum"}, {"text": "— Ha, — dedi Orif Nosirov. — Qadimda sayyoramizda fazogirlar boʻlishgani toʻgʻrisida baʼzilar aytishgan.", "source": "O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv"}]}, {"order": 2, "text": "Biror fikrni, faktni alohida qayd etadi, taʼkidlaydi.", "examples": [{"text": "Muqaddam bir nafas quloq solib, bu kuyni avval hech qayerda eshitmaganini sezdi. Ha, bu yangi kuy edi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Ha, bechoraning boshiga mushkul ish tushib turipti.", "source": "A. Qahhor, Ogʻaynilar"}]}, {"order": 3, "text": "Kutilmaganda biror yangi narsa, hodisa, fikr yodga tushganda, biror kimsa yoki narsani eslashga urinishda, suhbat mavzusini oʻzgartirish kabi hollarda aytganday, aytmoqchi degan maʼnoni bildiradi yoki shu soʻzlarga xos maʼnoni taʼkidlab, unga eʼtiborni tortadi.", "examples": [{"text": "Oti qursin Ha, aytgandek, oshingizni yeysizmi?", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "— Ha, gap bu yoqda deng! — dedi soʻzlarni urgʻularga boʻlib.", "source": "S. Karomatov, Oltin qum"}, {"text": "Bir oydan beri minamiz-ku, yangi ot, yangi foytun. Katta maydondagi saroyda. Ha, qoʻshishni, haydashni bilasanmi? Oybek,", "source": "Tanlangan asarlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ys", "source_url": "https://izoh.uz/word/ha"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Soʻroq va taxmin maʼnolarini taʼkidlash uchun ishlatiladi; soʻroqqa eʼtiborni jalb etadi.", "examples": [{"text": "Ha, nega ranging boʻzarib ketdi?", "source": "E. Rayimov, Ajab qishloq"}, {"text": "Haydar ota uni ochiq chehra bilan qarshi olishga harchand urinsa ham, Asrorqul ziyraklik qilib: — Ha, zerikkanga oʻxshaysan-ku, — dedi.", "source": "A. Qahhor, Asror bobo"}, {"text": "Ha, usta, tinchlikmi?", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 2, "text": "Undov gaplar tarkibida (ya tovushi turlicha — kuchli, choʻziq va boshqacha aytilib) maʼqullash, norozilik, taajjub kabi his-tuygʻularni ifodalaydi.", "examples": [{"text": "— Ha, noinsof, ha, koʻppak! — Qoratoy boyni soʻka boshladi", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ha, barakalla katta xoʻjalikka xoʻjayin boʻlasiz.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "— Ha-a! — deb yubordi Ziyo aka va bir oz oʻylagandan keyin soʻradi: — Buni siz aniq bilasizmi?", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 3, "text": "Biror ish-harakatga undashni, shu maʼnoda qoʻllab-quvvatlashni bildiradi.", "examples": [{"text": "Ha, boʻla qolinglar, vaqt ketyapti. Ha degan tuyaga mador.", "source": "Maqol"}]}, {"order": 4, "text": "Biror ish-harakatga undash, qistash maʼnolarini anglatadi.", "examples": [{"text": "Ha, tez boʻl. Ha, qarab turasanmi?", "source": ""}, {"text": "Odamlar Tojiboyni tartibga chaqirib chugʻurlashdi: — Ha, sal ogʻir boʻl! Yengillik qilma!", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}, {"order": 5, "text": "Taajjub, norozilik, rad etish kabi maʼnolarni anglatadi.", "examples": [{"text": "Ha, nega bunday deysiz? Ha, gunohimiz nima?", "source": ""}, {"text": "— Ha, Boʻtaboy aka, bemahalda nima qilib yuribsiz? Tinchlikmi? — Tinchlik, — dedi Boʻtaboy.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 6, "text": "Birovga murojaat qilganda, hoy yoki ho soʻzlari oʻrnida ishlatiladi.", "examples": [{"text": "Karim, ha Karim, menga qara.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ys", "source_url": "https://izoh.uz/word/ha"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "261"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Javobda biror fikrni tasdiqlash, rozilikni ifodalovchi soʻz.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҲА", "raw_meaning": "EVET Жавобда бирор фикрни тасдиқлаш, розиликни ифодаловчи сўз."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "381"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "İsteklendirme için kullanılır.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Şaşma anlatır.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "HA", "raw_meaning": "ҲА 1.İsteklendirme için kullanılır. 2.Şaşma anlatır."}}, {"dictionary": {"name": "Telekommunikatsiya qisqartmalari lugʻati", "title": "Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Таджибаев, Ш.; Ахмедова, Ё.; Туляганов, Ш.; Вахидова, Р. (2007). Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати. Tashkent: Фан-техника ва маркетинг тадқиқотлари маркази.", "url": "https://til.uz/lugatlar/telekommunikatsiyalarga-oid-atamalar-qisqartmalarining-inglizcha-ruscha-ozbekcha-lugati/", "page": "157"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "high-amplitude", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "HA", "raw_meaning": "high-amplitude большая амплитуда катта амплитуда"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "438"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "ну (возглас, которым понукают животное)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ha", "raw_meaning": "1. част. да, хорошо, ладно (выражает согласие, утверждение, подтверждение); hami, yo‘qmi? да или нет?; borasizmi? — ha, boraman пойдёте? — да, пойду; 2. межд. ну; ha, nima gap? ну, в чём дело?; ha, nega bormadingiz? а почему не поехали?; 3. ну (возглас, которым понукают животное) (см. также hayt); ◊ ha, aytgandek да, кстати; да, между прочим; ha, shundaymi? ах, так?; ha, barakalla! вот, молодец!; ha bo‘l, tez bo‘l разг. давай, давай!; быстрее!; «ha»ga «hu» keladi погов. как аукнется, так и откликнется; ha demay... разг. скоро, в ближайшем времени; ha, qo‘limga tushdingmi угроза или шутл. а, вот ты у меня в руках; а, попался, который кусался."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "491"}, "pos": "int.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ha", "raw_meaning": "int. yes; ~, aytgandek well, by the way; ~ demay quickly, soon; ~ albatta yes, of course"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "INGLIZCHA-O'ZBEKCHA LUG'AT / ENGLISH-UZBEK DICTIONARY", "kind": "Tarjima", "imprint": "Isaqov, Ulug'bek; Rahimov, Mansur; Sobirov, Burxon; Temirov, Sanjar; Isaqov, Shavkat (2016). INGLIZCHA-O'ZBEKCHA LUG'AT / ENGLISH-UZBEK DICTIONARY. Toshkent: Yangi asr avlodi.", "url": "https://til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-lugat-english-uzbek-dictionary/", "page": "215"}, "pos": "interj", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "/hɑ:/", "senses": [{"order": 1, "text": "hayronlik yoki mamnuniyat izhori", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(also ha! ha!) (biror kishining kulayotganini yozma ravishda koʻrsatish uchun qoʻllaniladi)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ha", "raw_meaning": "/hɑ:/ interj 1 hayronlik yoki mamnuniyat izhori 2 (also ha! ha!) (biror kishining kulayotganini yozma ravishda ko'rsatish uchun qo'llaniladi) xa-xa-xa!"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "60"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "hami yoki yoʻqmi?", "source": ""}, {"text": "ha ham emas, yoʻq ham emas", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ha", "raw_meaning": "1. ja, jawohl; ~mi yoki yo‘qmi? Ja oder nein? ~ ham emas, yo‘q ham emas Jain (jein); 2. (aytmoqchi) ja, übrigens; 3. (xo‘p) ja, gut, einverstanden"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha oʻquv lugʻati", "title": "ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Сулаймонов, Мўминжон; Раҳматуллаев, Юнусхон; Ғойиббоева, Райҳоной; Сулаймонова, Хулкарой (2021). ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim.", "url": "https://til.uz/lugatlar/hammabop-ozbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha-oquv-lugati/", "page": "13"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ҳа", "raw_meaning": "نعم na`am Да Yes"}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "387"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yuqori darajada foydalana olish osonligi (tayyorligi). Kompyuter tizimining eng kam toʻxtab qolish xususiyati.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "HA", "raw_meaning": "High Availability Юқори даражада фойдалана олиш осонлиги (тайёрлиги). Компьютер тизимининг энг кам тўхтаб қолиш хусусияти."}}]}