{"headword": "ГУМАТНЫЕ РЕАГЕНТЫ", "key": "gumatnie reagenti", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "135"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tabiiy qoʻngʻir koʻmirdan olinadigan ishqorli murakkab aralashma (KIR). Eritmaning taʼsir kuchi gumin kislotasidagi natriy tuzlari miqdoriga bogʻliq. U qancha koʻp boʻlsa, uning taʼsiri shuncha samarali boʻladi. Koʻmir ishqorli reagent sifati eritmadagi gumin moddalar miqdoriga (35% dan koʻp) bogʻliq. Mas., yuvchvi natriy miqdori 16—20% boʻlsa (chuchuk suvli burgʻilash eritmalarida) gumin moddalar miqdori 16%, tuz miqdori 2—2,5% boʻlganda — 20% boʻladi. Koʻmir ishqorli reagentlar chuchuk yoki shoʻrroq suvlarni (NaCl 2—2,5%) hamda ohakli burgʻilash eritmalarini suv beruvchanligini, qovushqoqligini pasaytirish uchun ishlov berishda ishlatiladi. Bu reagent 1934 yili V.S.Baranov va Z.P.Buks tomonidan taklif etilgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ГУМАТНЫЕ РЕАГЕНТЫ — Гуматли реагентлар", "raw_meaning": "табиий қўнғир кўмирдан олинадиган ишқорли мураккаб аралашма (КИР). Эритманинг таъсир кучи гумин кислотасидаги натрий тузлари миқдорига боғлиқ. У қанча кўп бўлса, унинг таъсири шунча самарали бўлади. Кўмир ишқорли реагент сифати эритмадаги гумин моддалар миқдорига (35% дан кўп) боғлиқ. Мас., ювчви натрий миқдори 16—20% бўлса (чучук сувли бурғилаш эритмаларида) гумин моддалар миқдори 16%, туз миқдори 2—2,5% бўлганда — 20% бўлади. Кўмир ишқорли реагентлар чучук ёки шўрроқ сувларни (NaCl 2—2,5%) ҳамда оҳакли бурғилаш эритмаларини сув берувчанлигини, қовушқоқлигини пасайтириш учун ишлов беришда ишлатилади. Бу реагент 1934 йили В.С.Баранов ва З.П.Букс томонидан таклиф этилган."}}]}