{"headword": "gul", "key": "gul", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yopiqurugʻli oʻsimliklarning urchish uchun xizmat qiladigan, gulband, kosachabarglar, tojbarglar, changchilar va urugʻchidan iborat qismi.", "examples": [{"text": "Olma guli. Nok guli.", "source": ""}, {"text": "Nurining hovlisidagi giloslar gullagan. Ularning oppoq, koʻrkam gullari quyosh nurida juda nafis tovlanar. Oybek,", "source": "Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Atirgul va umuman ziynat uchun ekiladigan yoki tabiiy, oʻzi oʻsadigan gulli oʻsimliklar; chechaklar.", "examples": [{"text": "Pushti gul. Oq gul. Qoʻqon gul. Tikansiz gul boʻlmas, mashaqqatsiz — hunar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Dala yoʻlining ikki tomonidagi bogʻlar tutash gullar bilan qoplangan.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Supalarning oralariga, atrofiga anvoi gullar ekilgan.", "source": "A. Qahhor, Asror bobo"}]}, {"order": 3, "text": "Biror narsaga tabiatdagi gullar shaklida chizib, tikib, bosib yoki oʻyib tushirilgan bezak, naqsh; ornament.", "examples": [{"text": "Tez kunda albomning varaqlari fotosuratlarga va boʻyoq qalamda chizilgan gullarga bezandi.", "source": "H. Nazir, Choʻl havosi"}, {"text": "Mehrini esa doʻppisining gulidan tanidi.", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}]}, {"order": 4, "text": "Goʻzal.", "examples": [{"text": "Tulni gulga qoʻsh.", "source": "Maqol"}, {"text": "Ikkovi ham uzilmagan gul.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Bermagil yovuzlarga bir daqiqa xushnudlik, Gul Vatanning mard oʻgʻli, koʻkragingni qalqon qil.", "source": "Gʻayratiy"}]}, {"order": 5, "text": "(1-sh. egalik qoʻshimchasi bilan murojaat shakli) Yor, sevikli ayol.", "examples": [{"text": "Gulim, senga aytar soʻzim bor.", "source": ""}, {"text": "Maktubimga javob yozmading, dildor, gulim ham bahorim sensan,", "source": "Gulbahor. M. Alaviya."}]}, {"order": 6, "text": "(3-sh. egalik qoʻshimchasi bilan) Eng yaxshisi, sarasi; fayz kirituvchisi, qizituvchisi.", "examples": [{"text": "Yigit (lar)ning guli. Ziyolilarning guli.", "source": ""}, {"text": "Shoh qiz, shakar qiz, qizlarning guli, Qoshlaringni koʻrsatgil, men uning quli.", "source": "S. Ayniy, Doxunda"}, {"text": "Yigitali kelin-kuyovning maqsadi, borar manzilini bilsa ham, ularning salomlariga alik olgach, koʻngil uchun soʻradi: — Ha, yigitning guli, yoʻlingiz boʻlsin?", "source": "T. Malik, Ajab dunyo"}, {"text": "Fasli bahor. Qoʻshnim Gʻafur Gʻulomning ellik yilligi. Oʻshanda Bulbul Mamedov toʻyxonaning guli boʻlgan edi.", "source": "H. Nazir, Maftuningman, Ozarbayjon."}]}, {"order": 7, "text": "Bahorda, gullar ochilganda, marhum xotirasiga bagʻishlab uning yiliga qadar oʻtkaziladigan marosim.", "examples": [{"text": "Cholning yostigʻi tagidan topilgan pul uni koʻmib kelishgagina yetdi. Hali bu yoqda uchi, yettisi, yigirmasi, fotihaxonligi, shakligi, iftorligi, ikki hayiti, guli, qovoq oshi, qovun-uzumi, yil oshisi, oq solar va hokazolar bor.", "source": "M. Osim, Tilsiz guvoh"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/gul"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qizilcha, qizamiq va boshqa baʼzi bir kasalliklar bilan ogʻrigan vaqtda badanda paydo boʻladigan mayda qizil toshma.", "examples": [{"text": "Bolaga gul toshdi.", "source": ""}, {"text": "Uning bir koʻziga gul tushib, koʻrolmay qolgach, xalq uni Nazirkoʻr deb atay boshlagandi.", "source": "J. Sharipov, Xorazm"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/gul"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Aybdorning boʻyin, oyoqlariga kiygizib qoʻyiladigan jazolash asbobi: kishan.", "examples": [{"text": "Zindonda boʻyinlariga, oyoqlariga gʻul va zanjir bogʻlanib [dehqonlar] qaqshab yotar edilar.", "source": "S. Ayniy, Doxunda"}, {"text": "Oyogʻida kunda, boʻynidadir gʻul.", "source": "Rustamxon"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/g‘ul"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Turkiy xalqlar va moʻgʻullarda: qoʻshinning markazida, podshoh, xon huzurida turuvchi maxsus harbiy qism.", "examples": [{"text": "Xalil Sulton raqibining gʻuliga kuchli.zarba berdi.", "source": "B. Ahmedov, Ulugʻbek"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/g‘ul"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "54"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Atirgul va umuman ziynat uchun ekiladigan yoki oʻzi oʻsadigan gulli oʻsimliklar.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ГУЛ", "raw_meaning": "ÇİÇEK Атиргул ва умуман зийнат учун экиладиган ёки ўзи ўсадиган гулли ўсимликлар."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "379"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Gülgillerin örnek bitkisi", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Bu bitkinin katmerli, genellikle kokulu olan çiçeği.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "GÜL", "raw_meaning": "АТИРГУЛ 1. Gülgillerin örnek bitkisi 2.Bu bitkinin katmerli, genellikle kokulu olan çiçeği."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "437"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "gul shohida Hasan mastcha", "source": ""}, {"text": "gul tikansiz boʻlmaydi", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "bir koʻzli kampir, koʻylakka gul tikar", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "", "examples": [{"text": "bolaning badaniga gul toshibdi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "gul", "raw_meaning": "1. цветок; роза; ~ shohida Hasan mastcha загадка на ветке розы Хасан опьянённый (Соловей); ~ tikansiz bo‘lmaydi погов. не бывает розы без шипов; 2. узор; орнамент; ~ bosmoq набивать узоры; ~ solmoq рисовать, вышивать узоры; bir ko‘zli kampir, ko‘ylakka ~ tikar загадка одноглазая старуха узор на платье вышивает (Игла); 3. сыпь; bolaning badaniga ~ toshibdi тело ребёнка покрылось сыпью; ◊ uning qo‘li ~ у него золотые руки; ~ yigit весёлый, симпатичный парень."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "489"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "flower", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "gul", "raw_meaning": "n flower, bloom, blossom"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "43"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "GUL", "raw_meaning": "1. gúl, sheshek; 2. naģıs, bezew; 3. awıs. sulıw, gózzal; 4. awıs. súyikli yar."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "237"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "kisen", "examples": []}, {"order": 2, "text": "arnawlı áskeriy bólimshe.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "G'UL", "raw_meaning": "1. kisen; 2. tar. arnawlı áskeriy bólimshe."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "59"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "gul", "raw_meaning": "Blume f, Blüte f; kimgadir ~ bermoq j-m Blumen überreichen"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "58"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "гул", "raw_meaning": "flower; мавсумнинг гули (хити) hit of the season."}}]}