{"headword": "gʻoya", "key": "goya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Obyektiv borliqni, voqelikni kishi ongida aks ettiruvchi, ayni zamonda kishining obyektiv borliqqa, voqelikka munosabatini ifodalovchi, kishilarning dunyoqarashlari asosini tashkil etuvchi, odamlarni maqsad sari yetaklovchi fikr, tushuncha, tasavvur.", "examples": [{"text": "Eski gʻoyalar va qarashlar ularni yuzaga keltirgan shart-sharoitlarga nisbatan uzoqroq umr koʻradi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Yozingiz, mana shu qurʼon hurmati bilan qasamyod qilib aytamanki, men oʻzimning kurashchan qobiliyatimni shu jamiyatning gʻoyalari yoʻlida tugatajakman [dedi nomaʼlum kishi].", "source": "N. Safarov, Tarix tilga kirdi"}, {"text": "Dinning vazifasi — gʻoyalar va eʼtiqodlar tizimini sharhlash, izohlash hamda qayta ishlashdan iborat.", "source": "Muloqot"}]}, {"order": 2, "text": "Badiiy, siyosiy yoki ilmiy asarning mazmuni, tub mohiyatini belgilovchi asosiy fikr.", "examples": [{"text": "Asarlarning xalq mulki boʻlib qolishiga sabab shuki, u asarlar magʻziga singdirilgan gʻoya kishilar diliga, ularning istaklariga yaqindir.", "source": "N. Safarov, Olovli izlar"}, {"text": "Bu novellalar muayyan maʼnoda mustaqil asardek taassurot qoldiradi va ayni vaqtda bir-biri bilan bogʻlanib, umumiy asarning gʻoyasi va ruhini ochishga boʻysundiriladi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 3, "text": "Biror ish-harakat qilish haqidagi fikr, oʻy; niyat, maqsad.", "examples": [{"text": "Kishi astoydil mehr qoʻygan gʻoyasini doim eng toʻgʻri va keng tarqalgan deb his qiladi.", "source": "Shuhrat, Jannat qidirganlar"}, {"text": "Shoʻroʻzakni oʻzlashtirish gʻoyasini birinchilar qatori Tursunmat olgʻa surgan edi.", "source": "Oʻzbekiston qoʻriqlari."}, {"text": "Mening uchun koʻyingizda va oyogʻingiz uchida jon berish juda shirin edi va koʻpdan beri gʻoyam edi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/g‘oya"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "259"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror ish-harakat qilish haqidagi fikr, oʻy, niyat; maqsad.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Dunyoqarashning asosiy, muhim tamoyili.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ҒОЯ", "raw_meaning": "FİKİR, DÜŞÜNCE ANA FİKİR, GAYE 1.Бирор иш-ҳаракат қилиш ҳақидаги фикр, ўй, ният; мақсад. 2.Дунёқарашнинг асосий, муҳим тамойили."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "680"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "gʻoya", "raw_meaning": "идея; замысел."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "691"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "idea", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "g'oya", "raw_meaning": "n idea, notion, concept"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "236"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "G‘OYA", "raw_meaning": "1. ideya; 2. oy-pikir; maqset, niyet."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "210"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "g‘oya", "raw_meaning": "Idee f; ajoyib ~ eine tolle Idee"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "349"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ғоя", "raw_meaning": "idea, notion, concept; асосий ғоя (туб, негиз) corner-stone; асосий ғоялар basic (fundamental) ideas; демократик ғоялар democratic ideas; илғор ғоялар advanced ideas; (progressive ideas); муайян ғояни илгари сурадиган tendentious; романнинг ғояси the idea (theme) of a novel; сиёсий ғоялар political ideas; фалсафий ғоялар philosophical ideas; ўз ғоясига содиқ бўлмоқ be loyal to ideas; ғамхўрлик кўрсатмоқ display solicitude; ғоя учун курашмоқ fight for ideas; ғояларни тарқатмоқ (ҳаммага маълум қилмоқ, ёймоқ) disseminate (promulgate, spread) ideas; ғояни ташвиқот қилмоқ cultivate (preach) ideas; ҳукмрон ғоялар prevailing ideas."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "212"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ғоя", "raw_meaning": "идея, замысел idea; intention; plan idée, projet; intention, dessein فِكْرَةٌ، غَايَةٌ"}}]}