{"headword": "Гнома", "key": "gnoma", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "72"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(гр. gnome — хулоса сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sheʼriy yoki sajlangan proza vositasida ifodalangan axloqiy-taʼlimiy fikrlar. Gnomalar asosan Sharq adabiyotida keng tarqalgan boʻlib, Gretsiyada ham sheʼriy shaklda gnomalar yozilgan. Fors-tojik adabiyotining buyuk namoyandasi Shayx Muslihiddin Saʼdiy Sheroziyning «Guliston» va «Boʻston» asarlar gnomaning eng ajoyib namunasi hisoblanadi. Oʻzbek adabiyotining asoschisi Alisher Navoiyning «Mahbubul-qulub» («Koʻngillarning sevgani») asari oʻzbek gnomanavisligining eng oliy namunasidir. «Mahbubul-qulub» uch qismdan iborat boʻlib, birinchi qismda jamiyatdagi turli tabaqalarning feʼl va xislatlari haqida, ikkinchi qismda esa yaxshi qiliqlar va yomon xislatlar haqida, uchinchi qismda yaxshilikning natijasi va yomon xislatlarning oqibati haqida ibratli", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Гнома", "raw_meaning": "(гр. gnome — хулоса сўзидан) — гнома. Шеърий ёки сажланган проза воситасида ифодаланган ахлоқий-таълимий фикрлар. Гномалар асосан Шарқ адабиётида кенг тарқалган бўлиб, Грецияда ҳам шеърий шаклда гномалар ёзилган. Форс-тожик адабиётининг буюк намояндаси Шайх Муслиҳиддин Саъдий Шерозийнинг «Гулистон» ва «Бўстон» асарлар гноманинг энг ажойиб намунаси ҳисобланади. Ўзбек адабиётининг асосчиси Алишер Навоийнинг «Маҳбубул-қулуб» («Кўнгилларнинг севгани») асари ўзбек гноманавислигининг энг олий намунасидир. «Маҳбубул-қулуб» уч қисмдан иборат бўлиб, биринчи қисмда жамиятдаги турли табақаларнинг феъл ва хислатлари ҳақида, иккинчи қисмда эса яхши қилиқлар ва ёмон хислатлар ҳақида, учинчи қисмда яхшиликнинг натижаси ва ёмон хислатларнинг оқибати ҳақида ибратли"}}]}