{"headword": "ГИДРОГЕОЛОГИЧЕСКИЙ ЦИКЛ", "key": "gidrogeologicheskiy tsikl", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "109"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "dengiz chekinishi boshlangan davrdan keyingi dengiz bosishi tugagungacha boʻlgan vaqt oraligʻi. Bu vaqt davomida bir turdagi yer osti suvlari boshqa turdagi (dengiz$\\rightarrow$atmosfera$\\rightarrow$dengiz) suvlar bilan oʻrin almashinadi. G.s.ning birinchi qismi sedimentatsion bosqich hisoblanib, bu vaqtda sedimentatsion suvlar hosil boʻladi. G.s.ning sedimentatsion bosqichi sedimentatsion havza bilan band boʻlgan hududni yoki uning bir qismi koʻtarilishining, dengiz chekinishining va suvli jinslar yemirilishining boshlanishi bilan yakunlanadi. Shu lahzadan G.s.ning ikkinchi qismi — infiltratsion bosqichi boshlanadi. Bu bosqich davomida infiltratsion suvlar hosil boʻladi, ular sedimentatsion suvlarni siqib chiqarib, ularning oʻrnini egallay boshlaydi. Infiltratsion bosqich tektonik harakatlar natijasida hududning choʻkishi va dengiz suvlarining suvli qatlamlar va suv oʻtkazmaydigan qatlamlarni, yer osti suvlarining kimyoviy tarkibini, minerallashganligini, temperaturasini, bosimini, sathini ifodalash.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "Гидрогеологический профиль"}], "extra": {"raw_word": "ГИДРОГЕОЛОГИЧЕСКИЙ ЦИКЛ — Гидрогеологик цикл", "raw_meaning": "денгиз чекиниши бошланган даврдан кейинги денгиз босиши тугагунгача бўлган вақт оралиғи. Бу вақт давомида бир турдаги ер ости сувлари бошқа турдаги (денгиз$\\rightarrow$атмосфера$\\rightarrow$денгиз) сувлар билан ўрин алмашинади. Г.ц.нинг биринчи қисми седиментацион босқич ҳисобланиб, бу вақтда седиментацион сувлар ҳосил бўлади. Г.ц.нинг седиментацион босқичи седиментацион ҳавза билан банд бўлган ҳудудни ёки унинг бир қисми кўтарилишининг, денгиз чекинишининг ва сувли жинслар емирилишининг бошланиши билан якунланади. Шу лаҳзадан Г.ц.нинг иккинчи қисми — инфильтрацион босқичи бошланади. Бу босқич давомида инфильтрацион сувлар ҳосил бўлади, улар седиментацион сувларни сиқиб чиқариб, уларнинг ўрнини эгаллай бошлайди. Инфильтрацион босқич тектоник ҳаракатлар натижасида ҳудуднинг чўкиши ва денгиз сувларининг сувли қатламлар ва сув ўтказмайдиган қатламларни, ер ости сувларининг кимёвий таркибини, минераллашганлигини, температурасини, босимини, сатҳини ифодалаш. Қ. Гидрогеологический профиль."}}]}