{"headword": "ГИДРОГЕОЛОГИЧЕСКИЙ БАССЕЙН", "key": "gidrogeologicheskiy basseyn", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "108"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Artezian suvlar uchun — sinekliza yoki boshqacha koʻrinishdagi yirik geologik strukturalardagi yoki platforma va togʻlar oraligʻida joylashgan botiqliklardagi qatlam suvlari tarqalgan maydonlar.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Grunt suvlari uchun — allyuvial vodiylarda va kristallik jinslarning boʻsh qoplama jins sifatida yer yuziga chiqqan joylarida yer osti suv oqimi hosil qilib harakatlanadigan grunt suvlari tarqalgan maydonlar. G.h.ning quyidagi turlari ajratiladi: qatlam suvlari havzasi (ayrim mualliflar artezian havzalar deb ataydilar); darzlik suvlari havzasi; yoriq-darzlik suvlari havzasi (ayrim mualliflar darzlik va yoriq-darzlik suvlarining gidrogeologik massivi deb ataydilar). Katta hududlarda tarqalgan va murakkab tuzilishga ega boʻlgan yirik G.h. gidrogeologik megahavzalar deb ataladi. Ularga Kaspiyoldi (500000 km² dan katta), gʻarbiy Sibir (3 mln. km² ga yaqin), Sharqiy Sibir (10 mln. km² dan katta) megahavzalarni koʻrsatish mumkin. G.h. ichida neft va gaz uyumlari uchraydi. Agar G.h.da neft, gaz, gazkondensat uyumlari uchrasa, u holda uni neftgazli oblast deb atash lozim. Neftgazli havza tushunchasi fanga I.O.Brod (1960) tomonidan kiritilgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ГИДРОГЕОЛОГИЧЕСКИЙ БАССЕЙН — Гидрогеологик ҳавза", "raw_meaning": "1. Артезиан сувлар учун — синеклиза ёки бошқача кўринишдаги йирик геологик структуралардаги ёки платформа ва тоғлар оралиғида жойлашган ботиқликлардаги қатлам сувлари тарқалган майдонлар. 2. Грунт сувлари учун — аллювиал водийларда ва кристаллик жинсларнинг бўш қоплама жинс сифатида ер юзига чиққан жойларида ер ости сув оқими ҳосил қилиб ҳаракатланадиган грунт сувлари тарқалган майдонлар. Г.ҳ.нинг қуйидаги турлари ажратилади: қатлам сувлари ҳавзаси (айрим муаллифлар артезиан ҳавзалар деб атайдилар); дарзлик сувлари ҳавзаси; ёриқ-дарзлик сувлари ҳавзаси (айрим муаллифлар дарзлик ва ёриқ-дарзлик сувларининг гидрогеологик массиви деб атайдилар). Катта ҳудудларда тарқалган ва мураккаб тузилишга эга бўлган йирик Г.ҳ. гидрогеологик мегаҳавзалар деб аталади. Уларга Каспийолди (500000 км² дан катта), ғарбий Сибир (3 млн. км² га яқин), Шарқий Сибир (10 млн. км² дан катта) мегаҳавзаларни кўрсатиш мумкин. Г.ҳ. ичида нефть ва газ уюмлари учрайди. Агар Г.ҳ.да нефть, газ, газконденсат уюмлари учраса, у ҳолда уни нефтгазли область деб аташ лозим. Нефтгазли ҳавза тушунчаси фанга И.О.Брод (1960) томонидан киритилган."}}]}