{"headword": "ГИДРОГЕОЛОГИЧЕСКИЕ ПОКАЗАТЕЛИ НАЛИЧИЯ ЛОВУШЕК НЕФТИ И ГАЗА", "key": "gidrogeologicheskie pokazateli nalichiya lovushek nefti i gaza", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "101"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "neft va gazlarni izlashda va neft-gazlilik istiqbollarini baholashda zarur boʻlgan gidrogeologik koʻrsatkichlar. Odatda, neft-gaz uyumlari suvbosimli neft-gazli majmualarning boʻshalishi qiyin boʻlgan uchastkalarida hosil boʻladi. Shu sababli, bunday bogʻliqlik neft-gaz tutqichlarining gidrogeologik koʻrsatkichlari asoslarini tashkil etadi. Bunday koʻrsatkichlarga: a) gidrodinamik va umumgidrogeologik; b) gidrokimyoviy belgilar kiradi. Gidrodinamik va umumgidrogeologik koʻrsatkichlar. Suvbosimli qatlamlarda pezometrik minimumlarning boʻlishi yuqorida joylashgan qatlamlarga suvlarning oqib oʻtishini, yaʼni ushbu qatlamda boʻshalish oʻchoqlari mavjudligini, pezometrik maksimumlar esa ushbu qatlamni pastda joylashgan qatlardan taʼminlanayotganini, yaʼni pastki qatlamda boʻshalish oʻchoqlari boʻlishini bildiradi. Gidrokimyoviy koʻrsatkichlar tutqichlar mavjudligidan bilvosita darak beradi, shu sababli, amaliyotda keng qoʻllaniladi. Ayniqsa, yuqorida joylashgan gorizontlar — grunt suvlari va artezian suvlari gorizontlaridagi gidrokimyoviy anomaliyalar muhim ahamiyat kasb etadi. Koʻpincha, gidrokimyoviy anomaliyalar yuqorida joylashgan suvlar tarkibining pastdagi suvlar tarkibiga yaqinligini bildiradi. Gidrokimyoviy kesim xarakteri bir meʼyorda boʻlsa, anomaliya suvning umumiy minerallanishida, xlor miqdorini oshishida va sulfatlilikni kamayishida koʻrinadi. Gidrokimyoviy anomaliya odatda artezian gorizont suvlarida namoyon boʻladi, grunt va yer yuzasi suvlarida esa turli gipergen omillar taʼsirida niqoblanib qoladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ГИДРОГЕОЛОГИЧЕСКИЕ ПОКАЗАТЕЛИ НАЛИЧИЯ ЛОВУШЕК НЕФТИ И ГАЗА", "raw_meaning": "Нефть ва газ тутқичлари мавжудлигини билдирувчи гидрогеологик кўрсаткичлар — нефть ва газларни излашда ва нефть-газлилик истиқболларини баҳолашда зарур бўлган гидрогеологик кўрсаткичлар. Одатда, нефть-газ уюмлари сувбосимли нефть-газли мажмуаларнинг бўшалиши қийин бўлган участкаларида ҳосил бўлади. Шу сабабли, бундай боғлиқлик нефть-газ тутқичларининг гидрогеологик кўрсаткичлари асосларини ташкил этади. Бундай кўрсаткичларга: а) гидродинамик ва умумгидрогеологик; б) гидрокимёвий белгилар киради. Гидродинамик ва умумгидрогеологик кўрсаткичлар. Сувбосимли қатламларда пьезометрик минимумларнинг бўлиши юқорида жойлашган қатламларга сувларнинг оқиб ўтишини, яъни ушбу қатламда бўшалиш ўчоқлари мавжудлигини, пьезометрик максимумлар эса ушбу қатламни пастда жойлашган қатлардан таъминланаётганини, яъни пастки қатламда бўшалиш ўчоқлари бўлишини билдиради. Гидрокимёвий кўрсаткичлар тутқичлар мавжудлигидан билвосита дарак беради, шу сабабли, амалиётда кенг қўлланилади. Айниқса, юқорида жойлашган горизонтлар — грунт сувлари ва артезиан сувлари горизонтларидаги гидрокимёвий аномалиялар муҳим аҳамият касб этади. Кўпинча, гидрокимёвий аномалиялар юқорида жойлашган сувлар таркибининг пастдаги сувлар таркибига яқинлигини билдиради. Гидрокимёвий кесим характери бир меъёрда бўлса, аномалия сувнинг умумий минералланишида, хлор миқдорини ошишида ва сульфатлиликни камайишида кўринади. Гидрокимёвий аномалия одатда артезиан горизонт сувларида намоён бўлади, грунт ва ер юзаси сувларида эса турли гиперген омиллар таъсирида ниқобланиб қолади."}}]}