{"headword": "Gidravlik avariya-qutqaruv asbobi (suyuqlik kuchi bilan ishlaydigan avariya-qutqaruv asbobi, GAQA)", "key": "gidravlik avariya qutqaruv asbobi suyuqlik kuchi bilan ishlaydigan avariya qutqaruv asbobi gaqa", "entries": [{"dictionary": {"name": "Словарь чрезвычайных ситуаций", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "42"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "– favqulodda vaziyatlar sharoitida avariya-qutqaruv ishlarini bajarayotganda jabrlanganlarni chiqarib olish (qamaldan qutqarish) uchun qoʻllaniladigan gidroyuritmali koʻchma asbob. GAQA tarkibiga ishchi asbob va uskunalarning quyidagi namunalari kiritiladi: vayrona uyumlari konstruksiyalari elementlarini boshqa joyga koʻchirish, ularda oʻtish yoʻli qurish, ular orasidagi tutash joylarda tirqishlarni kengaytirish, yuklarni muayyan holatda ushlab turish, metall konstruksiyalarning shaklini oʻzgartirish va siqish, xavfli moddalarning oqishini toʻxtatish uchun quvurlarni siqib qoʻyish uchun kengaytirgich (kergich). GAQA toʻplamiga odatda kengaytirgichlarning ikkitadan toʻrttagacha modeli kiritiladi, ular ikki tomonga kerilish va tortish kuchi hamda richagning ochilish kattaligiga qarab farqlanadi; taxtalangan", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Гидравлик авария-қутқарув асбоби (суюқлик кучи билан ишлайдиган авария-қутқарув асбоби, ГАҚА)", "raw_meaning": "– фавқулодда вазиятлар шароитида авария-қутқарув ишларини бажараётганда жабрланганларни чиқариб олиш (қамалдан қутқариш) учун қўлланиладиган гидроюритмали кўчма асбоб. ГАҚА таркибига ишчи асбоб ва ускуналарнинг қуйидаги намуналари киритилади: вайрона уюмлари конструкциялари элементларини бошқа жойга кўчириш, уларда ўтиш йўли қуриш, улар орасидаги туташ жойларда тирқишларни кенгайтириш, юкларни муайян ҳолатда ушлаб туриш, металл конструкцияларнинг шаклини ўзгартириш ва сиқиш, хавфли моддаларнинг оқишини тўхтатиш учун қувурларни сиқиб қўйиш учун кенгайтиргич (кергич). ГАҚА тўпламига одатда кенгайтиргичларнинг иккитадан тўрттагача модели киритилади, улар икки томонга керилиш ва тортиш кучи ҳамда ричагнинг очилиш катталигига қараб фарқланади; тахталанган"}}]}