{"headword": "ГИДРАТООБРАЗОВАНИЕ", "key": "gidratoobrazovanie", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "94"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "maʼlum temperatura va bosimda gaz yoki tez qaynaydigan suyuqlik molekulalarni suv molekulalarining kristall panjarasi boʻshliqlariga kirib borib kristallogidrat yoki «qattiq gaz» hosil qilishi. Geliy, vodorod va neon gidrat hosil qilmaydi. Gaz gidratlarining tashqi koʻrinishi muz yoki qorga oʻxshash, zichligi 0,88 (propan uchun) dan 1,02—1,03 g/sm³ (kislorod va azot uchun)gacha. Gidrat hosil boʻlishining kritik temperaturasi (0°), metan uchun 21,5; n-butan — 1,0. Pentanlardan boshlab uglevodorodlar gidrat hosil qilmaydi. Temperaturaning oshishi yoki bosimning kamayishida gidratlar gaz va suvga parchalanadi. Turli gaz gidratlarining zichligi 0,8 dan 1,8 g/sm³ gacha. Tabiiy gazlar gidratlarining zichligi 0,9—1,1 g/sm³. Gidratdagi gazning miqdori gidratning molekulyar massasiga bogʻliq (G.2-rasm). Gazning minimal miqdori propan va izobutan (70 sm³/sm³), eng koʻpi metan (180 sm³/sm³ dan koʻproq) gidratlarida uchraydi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ГИДРАТООБРАЗОВАНИЕ", "raw_meaning": "Гидрат ҳосил бўлиши — маълум температура ва босимда газ ёки тез қайнайдиган суюқлик молекулаларни сув молекулаларининг кристалл панжараси бўшлиқларига кириб бориб кристаллогидрат ёки «қаттиқ газ» ҳосил қилиши. Гелий, водород ва неон гидрат ҳосил қилмайди. Газ гидратларининг ташқи кўриниши муз ёки қорга ўхшаш, зичлиги 0,88 (пропан учун) дан 1,02—1,03 г/см³ (кислород ва азот учун)гача. Гидрат ҳосил бўлишининг критик температураси (0°), метан учун 21,5; n-бутан — 1,0. Пентанлардан бошлаб углеводородлар гидрат ҳосил қилмайди. Температуранинг ошиши ёки босимнинг камайишида гидратлар газ ва сувга парчаланади. Турли газ гидратларининг зичлиги 0,8 дан 1,8 г/см³ гача. Табиий газлар гидратларининг зичлиги 0,9—1,1 г/см³. Гидратдаги газнинг миқдори гидратнинг молекуляр массасига боғлиқ (Г.2-расм). Газнинг минимал миқдори пропан ва изобутан (70 см³/см³), энг кўпи метан (180 см³/см³ дан кўпроқ) гидратларида учрайди."}}]}