{"headword": "Героический эпос", "key": "geroicheskiy epos", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "69"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qahramonlik eposi. Biror xalqning asriy ideallari, intilishlari, qahramonona oʻtmishini oʻzida mujassamlashtirgan xalq dostonlarining bir turi. Har qanday yovuzliklarni yengib, ezgulikning tantanasi uchun kurash, haqiqat va adolat gʻalabasiga intilish, baxtiyor va farovon hayot orzusi; el-yurtga samimiy muhabbat, dushmanga shafqatsiz gʻazab va nafrat, mardlik va fidokorlik, vafo va sadoqat, doʻstlik va qardoshlik, inson huquqi va nomusini ulugʻlash xalq qahramonlik dostonlarining gʻoyaviy asosini tashkil etadi. Har bir xalq oʻzining qahramonona oʻtmishiga ega boʻlganidek, uning oʻz qahramonlik eposi ham boʻladi. Masalan, qadimgi greklarning «Iliada», «Odisseya»si, rus bilinalari, gruzinlarning «Amirani»si, armanlarning «Sosunlik Dovud»i, qalmoqlarning «Jangar»i, moʻgʻullarning «Geser»i, turkiy xalqlarning «Alpomish»i va «Goʻroʻgʻli»si qahramonlik eposiga misol boʻla oladi. Qahramonlik eposiga xos asosiy xislatlardan biri shuki, xalqning biror tarixiy davrdagi ideali bir yoki bir necha obrazda mujassamlashgan boʻladi. Shuning uchun qahramonlik eposi xalqning badiiy tafakkur tarixini oʻrganishda tutgan oʻrnidan tashqari, u oʻzi mansub boʻlgan xalq tarixini oʻrganishda ham katta ahamiyat kasb etadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Героический эпос", "raw_meaning": "— қаҳрамонлик эпоси. Бирор халқнинг асрий идеаллари, интилишлари, қаҳрамонона ўтмишини ўзида мужассамлаштирган халқ достонларининг бир тури. Ҳар қандай ёвузликларни енгиб, эзгуликнинг тантанаси учун кураш, ҳақиқат ва адолат ғалабасига интилиш, бахтиёр ва фаровон ҳаёт орзуси; эл-юртга самимий муҳаббат, душманга шафқатсиз ғазаб ва нафрат, мардлик ва фидокорлик, вафо ва садоқат, дўстлик ва қардошлик, инсон ҳуқуқи ва номусини улуғлаш халқ қаҳрамонлик достонларининг ғоявий асосини ташкил этади. Ҳар бир халқ ўзининг қаҳрамонона ўтмишига эга бўлганидек, унинг ўз қаҳрамонлик эпоси ҳам бўлади. Масалан, қадимги грекларнинг «Илиада», «Одиссея»си, рус былиналари, грузинларнинг «Амирани»си, арманларнинг «Сосунлик Довуд»и, қалмоқларнинг «Жангар»и, мўғулларнинг «Гесер»и, туркий халқларнинг «Алпомиш»и ва «Гўрўғли»си қаҳрамонлик эпосига мисол бўла олади. Қаҳрамонлик эпосига хос асосий хислатлардан бири шуки, халқнинг бирор тарихий даврдаги идеали бир ёки бир неча образда мужассамлашган бўлади. Шунинг учун қаҳрамонлик эпоси халқнинг бадиий тафаккур тарихини ўрганишда тутган ўрнидан ташқари, у ўзи мансуб бўлган халқ тарихини ўрганишда ҳам катта аҳамият касб этади."}}]}