{"headword": "ГЕОТЕКТОНИКА И ЕЁ РАЗВИТИЕ", "key": "geotektonika i yeyo razvitie", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "91"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yer tuzilishini, harakatini, litosferaning rivojlanishi va deformatsiyalanishini uning umumiy rivojlanishi bilan bogʻliq holda oʻrganadigan fan. Litosfera Yer poʻsti va mantiyaning eng yuqori, xususan, elastik qismidan tarkib topgan. Uning tuzilish strukturasi deganda turli tarkibli togʻ jinslarining ham vertikal, ham gorizontal yoʻnalishlarda notekis taqsimlanishi, ularning hosil boʻlish va yotish sharoitlari tushuniladi. Bundan tashqari, «struktura» termini geotektonikada keng qoʻllanib, koʻpincha «Yer poʻstining struktura elementlari»: antiklinallar, tashlama-uzilmalar, antiklinoriyalar, platformalar va boshqalarni bildiradi. Litosferaning harakati uning ayrim qismlarini vertikal (koʻtarilish, choʻkish) yoki gorizontal yoʻnalishlarda siljishida koʻrinadi. Ularning hosil", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ГЕОТЕКТОНИКА И ЕЁ РАЗВИТИЕ — Геотектоника ва унинг ривожланиши", "raw_meaning": "Ер тузилишини, ҳаракатини, литосферанинг ривожланиши ва деформацияланишини унинг умумий ривожланиши билан боғлиқ ҳолда ўрганадиган фан. Литосфера Ер пўсти ва мантиянинг энг юқори, хусусан, эластик қисмидан таркиб топган. Унинг тузилиш структураси деганда турли таркибли тоғ жинсларининг ҳам вертикал, ҳам горизонтал йўналишларда нотекис тақсимланиши, уларнинг ҳосил бўлиш ва ётиш шароитлари тушунилади. Бундан ташқари, «структура» термини геотектоникада кенг қўлланиб, кўпинча «Ер пўстининг структура элементлари»: антиклиналлар, ташлама-узилмалар, антиклинориялар, платформалар ва бошқаларни билдиради. Литосферанинг ҳаракати унинг айрим қисмларини вертикал (кўтарилиш, чўкиш) ёки горизонтал йўналишларда силжишида кўринади. Уларнинг ҳосил"}}]}