{"headword": "futurizm", "key": "futurizm", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "20-asr boshlarida Yevropa adabiyoti va sanʼatida paydo boʻlgan, adabiyot va sanʼatdagi badiiy va maʼnaviy meros anʼanalarini inkor etib, anʼanaviy madaniyat bilan aloqani uzishni, zamonaviy urbanistik madaniyatni targʻib qilgan avangardlik oqimlaridan biri.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/futurizm"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "370"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Geleneksel edebi kuralları yıkmak amacını güden ve dadacılık, gerçek üstücülük gibi akımlara öncülük etmiş olan edebiyat çığırı, gelecekçilik.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "FÜTÜRİZM", "raw_meaning": "ФУТУРИЗМ Geleneksel edebi kuralları yıkmak amacını güden ve dadacılık, gerçek üstücülük gibi akımlara öncülük etmiş olan edebiyat çığırı, gelecekçilik."}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "328"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(лат. futurum — келажак сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "futurizm. XX asr boshlarida, aniqrogʻi 1910 yilda V. Xlebnikov, V. Kamenskiy va aka-uka Burlyukovlarning asarlari bosilgan almanax chiqqandan soʻng Rossiyada adabiyot va tasviriy sanʼatda yuzaga kelgan adabiy oqim; bu oqim tarafdorlari futuristlar sanʼatdagi realizmni, madaniy merosni inkor etib, oʻtmish sanʼati va adabiyotidagi anʼana oʻrniga yangi anʼana va qonuniyatlarni yaratmoqchi boʻladilar. Futurizm Rossiyada ikki tarmoqqa boʻlingan: 1. Egofuturizm (asoschisi I. Severyanin) — bachkana individualizmdan iborat boʻlib, bu tarmoq oʻz qarashlari bilan dekadentlik poeziyasiga yaqin turar edi. Shuning uchun ham egofuturistlar keyinchalik dekadentlik poeziyasiga qoʻshilib ketadilar. 2. Kubofuturizm — bir qadar murakkab xarakter kasb etib, bu tarmoq vakillari koʻproq formalizm (q.) ga yaqin turar edilar. V. V. Mayakovskiy oʻz ijodining dastlabki davrlarida xuddi shu tarmoqqa ergashgan. Keyinchalik barcha futuristlar «Sentrifuga» nashriyoti atrofiga birlashadilar. Bular safida P. Pasternak, N. Aseevlar ham boʻlgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Футуризм", "raw_meaning": "(лат. futurum — келажак сўзидан) — футуризм. ХХ аср бошларида, аниқроғи 1910 йилда В. Хлебников, В. Каменский ва ака-ука Бурлюковларнинг асарлари босилган альманах чиққандан сўнг Россияда адабиёт ва тасвирий санъатда юзага келган адабий оқим; бу оқим тарафдорлари футуристлар санъатдаги реализмни, маданий меросни инкор этиб, ўтмиш санъати ва адабиётидаги анъана ўрнига янги анъана ва қонуниятларни яратмоқчи бўладилар. Футуризм Россияда икки тармоққа бўлинган: 1. Эгофутуризм (асосчиси И. Северянин) — бачкана индивидуализмдан иборат бўлиб, бу тармоқ ўз қарашлари билан декадентлик поэзиясига яқин турар эди. Шунинг учун ҳам эгофутуристлар кейинчалик декадентлик поэзиясига қўшилиб кетадилар. 2. Кубофутуризм — бир қадар мураккаб характер касб этиб, бу тармоқ вакиллари кўпроқ формализм (қ.) га яқин турар эдилар. В. В. Маяковский ўз ижодининг дастлабки даврларида худди шу тармоққа эргашган. Кейинчалик барча футуристлар «Центрифуга» нашриёти атрофига бирлашадилар. Булар сафида П. Пастернак, Н. Асеевлар ҳам бўлган."}}]}