{"headword": "ФУНКЦИОНАЛЬНАЯ ПСИХОЛОГИЯ", "key": "funktsionalnaya psixologiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь психологических терминов", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "185"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "XIX asr oxiri XX asr boshlari psixologiyasidagi psixologiyaning predmeti psixik elementlar va ularning strukturalari munosabatlari emas, balki psixik funksiyalardan iboratdir, degan fikrni ilgari surgan oqim. F. p. oqimi ikkiga boʻlinadi: 1) psixologiya ongning mazmunini emas, balki aktlarni (mas., sezilayotgan sifatlarni emas, balki sezgi aktini) oʻrganishi kerak deb hisoblovchi ongni faqat ilohiy aktivlik deb talqin qiluvchi Yevropa F. p. si; 2) funksiya tushunchasiga yangi mazmun kiritib, psixologiya shaxsning tabiiy va sotsial muhitga moslashuvida ongning rolini, shaxsning amaliy yoʻnalishini oʻrganishi kerak degan Amerika pragmatistik F. p. si (q. Pragmatizm). F. p. introspektik psixologiyaga nisbatan maʼlum darajada ilgʻor boʻlib, u psixologiyaning amaliyot bilan aloqasini bir oz mustahkamladi. Lekin uning soxta metodologiyasi psixik protsesslarning materialistik nazariyasini yaratishga imkoniyat bermadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "см.", "target": "Прагматизм"}], "extra": {"raw_word": "ФУНКЦИОНАЛЬНАЯ ПСИХОЛОГИЯ", "raw_meaning": "— функционал психология; XIX аср охири XX аср бошлари психологиясидаги психологиянинг предмети психик элементлар ва уларнинг структуралари муносабатлари эмас, балки психик функциялардан иборатдир, деган фикрни илгари сурган оқим. Ф. п. оқими иккига бўлинади: 1) психология онгнинг мазмунини эмас, балки актларни (мас., сезилаётган сифатларни эмас, балки сезги актини) ўрганиши керак деб ҳисобловчи онгни фақат илоҳий активлик деб талқин қилувчи Европа Ф. п. си; 2) функция тушунчасига янги мазмун киритиб, психология шахснинг табиий ва социал муҳитга мослашувида онгнинг ролини, шахснинг амалий йўналишини ўрганиши керак деган Америка прагматистик Ф. п. си (қ. Прагматизм). Ф. п. интроспектик психологияга нисбатан маълум даражада илғор бўлиб, у психологиянинг амалиёт билан алоқасини бир оз мустаҳкамлади. Лекин унинг сохта методологияси психик процессларнинг материалистик назариясини яратишга имконият бермади."}}]}