fotiha
фотиҳаfotiha
ot 1. din. 1 Qurʼonning birinchi, boshlangʻich surasi, boshlanishi.
2. Kimsaga ezgulik tilab aytiladigan duo, olqish.
Chollar Qudratga tani-joni sogʻlik, ishiga baraka tilab, fotihaga qoʻl koʻtardilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Rahim domla fotihaga qoʻl ochib, yoshlarni duo qildi. — H. Gʻulom, Mashʼal
3. Biror ish-harakatni bajarishga kirishayotgan kishiga omad, baxt tilagan xolda beriladigan ruxsat, ijozat.
Fotiha bermoq. Fotiha olmoq.
Men rozi, kuyov qilamiz, fotiha bering. — U. Ismoilov, Saylanma
Orif sardor xalqdan fotiha olib, otini yugurtirib, toʻdaga ketdi. — A. Qodiriy, Kichik asarlar
4. etn. Qiz bilan yigit turmush qurishga rozi boʻlgandan keyin, buni qarindosh-urugʻ, mahalla ahliga maʼlum qilish maqsadida nikohsan oldin oʻtkaziladigan marosim; unashtirish.
Fotiha goʻyo yarim nikoh, u ikki tomonning kelajak hayotiga taqdir muhrini bosadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Musulmon boʻlsalaring, qizimga tegmanglar! Birovning omonati! Birovga fotiha boʻlgan. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
5. etn. Oʻlik chiqqan xonadonda oʻlimning dastlabki uch kuni hamda hayit kunlari marhumning xotirasi uchun oʻtkaziladigan marosim; taʼziya.
Fotihaga kirib chiqmoq.
Oʻligim kafansiz qolmasa, duoyi fotihaga kelganlarning oldiga bitta-ikkita qattiq-quttiq non qoʻysangiz boʻlgani. — A. Qahhor, Sarob
Shu payt uch kishi fotihaga kirdi. — S. Siyoyev, Avaz
6. koʻchma Tabriklash, muborakbod qilish, yaxshi tilaklar bildirish.
[Maxdum:] Sen qizlaringni ozod qoʻy, Nigor, dasturxon tayyorlab, choy qaynat! Fotihaga odamlar kelsa kerak. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
- Fotiha oʻqimoq 1. Qurʼonning qisqa suralaridan birini oʻqib, marhumning ruhiga xudodan mehr-u shafqat, ezgulik tilamoq. Mirzakarimboy qoʻllari bilan soqolini yengilgina siypab, marhumga fotiha oʻqigan boʻldi. — Oybek, Tanlangan asarlarKampir tepasini burgan bosgan qabr oldida toʻxtab, hassasiga suyanib, yerga oʻtirdi-da, nimalarnidir pichirlab, fotiha oʻqidi. — I. Rahim, IxlosOshdan soʻng usta Olim shunday fotiha oʻqidi: — Dushmanlaringizning yoʻq boʻlganlari chin boʻlsin, sevganingiz bilan endi masʼud yashang! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Fotiha qilmoq Qalandar poygakka chordana qurdi. Ichida nimanidir pichirladi, fotiha qildi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
- Yuziga fotiha tortmoq Fotiha oʻqib boʻlingach, ikki qoʻlning kafti bilan yuzni yuqoridan pastga tomon yengilgina silamoq. Nasiba kresloga oʻtirib, yuziga fotiha tortdi. — A. Qahhor, AsarlarBotir ham bobosiga qoʻshilib, yuziga fotiha tortdi. — A. Dilmurodov, Osmonning bir parchasi
- Oq fotiha Biror ishni bajarishga kirishish uchun rozi boʻlib, mamnunlik bilan beriladigan ruxsat, ijozat. Ota, sizdan oq fotiha tilayman, Shirvon elda Zulxumorga boraman. — Ravshan[ Tangriqul hoji:] Menga oq fotiha bering, safar otini egarlab, yoʻlga chiqay — M. Osim, Ibn Sino qissasi
- Fotiha soʻramoq Boshqalardan oldinroq turib ketish uchun yigʻilish ahlidan yoki yoshi kattaroq kishidan ruxsat soʻramoq. Abdurahmon sardor qaytmoqchi boʻlib, xalifadan fotiha soʻradi. — S. Ayniy, Qullar
- Fotiha toʻyi Qiz bilan yigitning unashtirilganligi munosabati bilan oʻtkaziladigan kichik toʻy; unashtirish toʻyi. Keling katta toʻydan ilgari fotiha toʻyini oʻtkazib olaylik. Hamza, Kim oʻgʻri?Ichkarida bir oqsoch kampir, tashqarida bir karquloq otboqar qolgan, boshqa hech kim yoʻq, hamma fotiha toʻyiga ketgan. — K. Yashin, Hamza
FOTIHA
1. Qurʼonning birinchi surasi, boshlanishi.FATİHA
2. Biror ish harakatni bajarishga kirishayotgan kishiga omad, baxt tilagan holda beriladigan ruxsat.
3. Kelin-kuyovni unashtirish.
4. Taʼziya marosimi.
fotiha
рел.
1. первая сура Корана
2. краткая молитва, приуроченная к какому-либо случаю
3. благословение, напутствие
- fotiha bermoq благословлять (на что-л.); напутствовать; дать разрешение
- fotiha toʻyi этн. торжество по случаю помолвки
- fotiha toʻyi yubormoq послать подарки, сладости и продукты к невесте по случаю помолвки
- fotihasini oʻqimoq разг. покончить ( с кем-л.) раз и навсегда; терять надежду, отчаиваться.
Fotiha
рел.rel. ruschaпервая сура Корана, молитва, приуроченная к какому-л. случаю, благословениеinglizchathe first surah of Holy Koran, a pray timed for a special case, blessing(s)fransuzchafatiha, première sourate du Caran, bénédiction, fiançaillesarabchaفَاتِحَةٌ, دُعَاءٌ