{"headword": "fitna", "key": "fitna", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Gʻarazli maqsadga erishish yoʻlida birovni qoralash uchun qilinadigan yashirin xatti-harakat, buzgʻunchilik.", "examples": [{"text": "Fitna toʻqimoq. Oraga fitna solmoq. Fitna qoʻzgʻamoq.", "source": ""}, {"text": "Shu fitnani uyushtirgan odam Boʻtaning savodsizligidan, uzoqni koʻrolmasligidan foydalanib, shu ishni qilgan.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}, {"text": "Qorailon bilan oʻynashib boʻlmaydi! Amirzodalar orasiga nifoq solib, fitna bilan ne-ne kishilarni yoqalashtiradigan ham Qorailon.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 2, "text": "Maʼlum siyosiy maqsadga erishish niyatida yashirin til biriktirish yoʻli bilan davlatga, siyosiy rahbarga, tashkilotga yoxud shaxsga qarshi qilingan harakat.", "examples": [{"text": "Fitna uyushtirmoq.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Fitnachi. Fitna odam,", "examples": [{"text": "Bunday fitna xotinni koʻrmaganman.", "source": "S. Zunnunova, Olov"}]}, {"order": 4, "text": "Urishqoq, janjalkash.", "examples": [{"text": "Oʻzingiz bilasiz, fitna odamlar kun.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}, {"text": "— Odamzodning fitnasi yomon boʻladi. Koʻngli ochiqlikka ne yetsin, — dedi Inogʻomjon.", "source": "Mirmuhsin, Umid"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/fitna"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "179"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Gʻarazli maqsadga erishish yoʻlida birovni qoralash uchun qilinadigan yashirin xatti-harakat.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ФИТНА", "raw_meaning": "KOMPLO, FİTNE Ғаразли мақсадга эришиш йўлида бировни қоралаш учун қилинадиган яширин хатти-ҳаракат."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "434"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "fitna", "raw_meaning": "1. интрига, происки; смута; 2. заговор."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "482"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "fitna", "raw_meaning": "n intrigue, plot, conspiracy"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "40"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "FITNA", "raw_meaning": "1. jasırın háreket; 2. qozǵalań, kóterilis."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "282"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "синоним", "target": "тил бириктириш"}, {"kind": "синоним", "target": "суиқасд"}, {"kind": "синоним", "target": "дасиса"}, {"kind": "синоним", "target": "қутқу"}], "extra": {"raw_word": "фитна", "raw_meaning": "(син. тил бириктириш; суиқасд; дасиса, қутқу) plot, conspiracy; intrigue, schemes, putsch; бировнинг фитнасини барбод қилмоқ frustrate (foil) the schemes of somebody; бировнинг фитнасини зийраклик билан кузатмоқ keep vigilant watch on (over) the intrigues of somebody; душман фитнаси intrigues of the enemies; сиёсий фитна political conspiracy (intrigues, machinations); фитна уюштирмоқ organize (hatch) a plot; фитна (уюштириш)да айбламоқ indict for (charge with) a conspiracy; фитна қўзға(т)-моқ incite (instigate) a conspiracy; фитнага ундамоқ inspire a plot; фитнага шерик бўлиб қолмоқ (аралашиб қолмоқ) be involved in a conspiracy; фитнага қарши турмоқ resist the intrigues; фитнада қатнашмоқ (иштирок этмоқ) be in a plot (be part of a plot); фитнани бузмоқ nip a plot (foil) a conspiracy; фитнани очиб ташламоқ disclose a plot (uncover, unveil) a conspiracy; фитнани фош қилмоқ expose a plot; ҳарбий фитна military plot."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь юридических терминов", "title": "ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Курганов, А. М.; Джузбаева, Д. С. (2020). ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-yuridik-atamalar-lugati/", "page": "145"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "фитна", "raw_meaning": "заговор plot"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "162"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "интрига", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Фитна", "raw_meaning": "интрига, склока; заговор; подстрекательство plot; conspiracy; squabble; instigation, incitement intrigue, complot, conspiration فِتْنَةٌ، مَكِيدَةٌ (مَكَائِدُ)، دَسِيسَةٌ (دَسَائِسُ)"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь «Кутадгу билиг»", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Терминологический", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "122"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "[a.]", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "fitna, isyon, gʻalayon, gʻulgʻula, notinchlik, nofoq, nizo", "examples": [{"text": "Küdäzsü uyan täŋri imanïmïz, kötürsü bu fitna bäla esiz iz", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "FITNA", "raw_meaning": "[a.] fitna, isyon, g‘alayon, g‘ulg‘ula, notinchlik, nofoq, nizo- смута, распря – mutiny. Küdäzsü uyan täŋri imanïmïz, kötürsü bu fitna bäla esiz iz – Ulug‘ Tangri imonimizni saqlasin, bu fitna, balo, yomonliklarni daf qilsin – Пусть всемогущий бог хранит нашу веру, пусть устранит эти смуты, беды, дурные привычки (букв. следы) – Let the Almighty God keep our faith, let it eliminate these troubles, misfortunes, bad habits (QBK, 384₁₂)."}}]}