{"headword": "et", "key": "et", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "aynan goʻsht 2, 3", "examples": [{"text": "Mol eti", "source": ""}, {"text": "Qoʻy eti", "source": ""}, {"text": "Xom", "source": ""}, {"text": "Shaftoli eti", "source": ""}, {"text": "Eti qizil qovun", "source": ""}, {"text": "Nasiya yemang etni, qizartiradi betni", "source": "Maqol"}, {"text": "Siz mana shu pulga guzardan bir chorak et keltirib, shoʻrva qilib bersangiz!", "source": "Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 2, "text": "Odamning badani; odam badanining yumshoqjoyi, mushaklari. . Bir parcha et - hali hech narsani bilmaydigan, yangi tugʻilgan chaqaloq haqida. Bir qop et - 1) juda semiz, turgan-bitgani goʻsht; 2) hech narsa qila olmaydigan, harakatsiz odam haqida. Et bilan tirnoq - bir-biridan ajralmaydigan, oʻzaro juda bogʻliq. Et oldirmoq - ozmoq. Et olmoq - (yoki solmoq) - semirmoq. Eti suyagiga (yoki ustuxoniga) yopishmoq - juda ozib ketmoq; suyagi chiqmoq. Eti uzilmoq - qattiq qaltis yeyishdan mushaklari choʻzilib qolmoq. Eti oʻlmoq - 1) badani sezmaydigan boʻlib qolmoq; 2) odatlanib, koʻnikib qolmoq. Etiga (yoki badaniga) suv yuqtirmaslik - oʻziga ran tegizmaslikka, oʻz izzat-hurmati, obroʻ-eʼtiborini saqlab qolishga harakat qilmoq. Etidan tushmoq - ozmoq, etini yoʻqotmoq. Etini tashlamoq - etidan tushmoq", "examples": [{"text": "Eti uvishmoq. Soʻz suyakdan, tayok etdan oʻtadi", "source": "Maqol"}, {"text": "Qizlardan uch-toʻrttasi Nozikni taʼqib etdi va shart-shurt bir-birining yalangʻoch etiga urishib, shartak olishdilar", "source": "Abdulla Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Onajon! Bir parcha et edim, Sen qilding odam", "source": "D. Fayziy"}, {"text": "Umidsiz odam - bir qop", "source": "Shukrullo, Javohirlar sandigʻi"}, {"text": "Teatr bilan dramaturgii et bilan tirnoqqa qiyos qilish mumkin", "source": "Nazir Safarov, Olovli izlar"}, {"text": "Onajonining ancha et oldirib qoʻyganini koʻrgan oʻgʻli Hamidulla ham tunlari navbatchilik qilardi", "source": "M. Qoʻshoqov, Katta xirmon jilgʻasi"}, {"text": "Jonivorlar men yoʻgʻimda salkam oʻn kilodan et olibdi", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}, {"text": "Bular et solib, tanballashib qolishgan, ularni ishlashga majbur qilish kerak", "source": "Asqad Muxtor, Tugʻilish"}, {"text": "Bir necha kun ichida Nodirjonning eti ustuxoniga yopishdi.. peshonasida ajinlar paydo boʻldi", "source": "A. Muhiddin, Chap choʻntak"}, {"text": "Samovarchi eti suyagiga yopishgan.. gʻirt koʻsa odam edi", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Kampir choʻnkayib, oʻgʻlining oyogʻini koʻzdan kechirdi, asta ushlab koʻrdi - hartugul chiqmagan ekan, eti uzilgan boʻlsa kerak", "source": "Mirkarim Osim, Tilsiz guvoh"}, {"text": "Otaboy bunaqa poʻpisalarni eshitaverib, eti oʻlib qolganidan, pisand qilmadi", "source": "Said Ahmad, Choʻl shamollari"}, {"text": "U etiga suv yuqtirmaslikka urindi", "source": "Jonrid Abdullaxonov, Yoʻl"}, {"text": "Cholning koʻziga rangi oʻchib.. bir qavat etidan tushganday koʻrindi", "source": "\"Sharq yulduzi\""}, {"text": "Mingboshi keluvchiga olayib qaradi.. Soli sovuq birdan ikki enlik etini tashladi", "source": "Mirzakalon Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source": "uz.wiktionary", "license": "CC BY-SA 4.0", "source_url": "https://uz.wiktionary.org/wiki/et"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "215"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Goʻsht.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Odamning badani; odam badanining yumshoq joyi, muskullari.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЭТ", "raw_meaning": "1.ET. 2.KAS. 1.Гўшт. 2.Одамнинг бадани; одам баданининг юмшоқ жойи, мускуллари."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "360"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "İnsanlarda, hayvanlarda deri ile kemik arasındaki kas ve yağdan oluşan tabaka.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Kasaplık hayvanlardan sağlanan kaslardan oluşmuş besin maddesi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ET", "raw_meaning": "ГЎШТ, ЭТ 1.İnsanlarda, hayvanlarda deri ile kemik arasındaki kas ve yağdan oluşan tabaka. 2.Kasaplık hayvanlardan sağlanan kaslardan oluşmuş besin maddesi."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "116"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "goʻsht, et", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ET", "raw_meaning": "go‘sht, et– мясо–meat."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "430"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "мясо (см. также go‘sht)", "examples": [{"text": "etni tirnoqdan ajratib boʻlmaydi", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "мякоть (фрукта, плода)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "et", "raw_meaning": "1. мясо (см. также go‘sht); qo‘y eti баранина; etni tirnoqdan ajratib bo‘lmaydi (см. tirnoq 1.); 2. мякоть (фрукта, плода); eti qalin qovun мясистая дыня; ◊ eti sizniki, suyagi bizniki (букв. его мясо принадлежит вам, а кости – нам) делайте что хотите с моим ребёнком, только обучите его грамоте или ремеслу – так говорили прежде родители учителям-наставникам."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "38"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ET", "raw_meaning": "et, gósh."}}, {"dictionary": {"name": "Fransuzcha-ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "90"}, "pos": "conj.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "et conj.", "raw_meaning": "1. и; 1. ва;"}}, {"dictionary": {"name": "Fransuzcha-ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "193"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "а потом", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "et ~", "raw_meaning": "а потом; ундан кейин;"}}, {"dictionary": {"name": "Fransuzcha-ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "14"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "et ~ ?", "raw_meaning": "а если так? бундай бўлса-чи?"}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "461"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Efiopiya", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": ".ET", "raw_meaning": "Эфиопия"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "115"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "yaratmoq, qurmoq, bunyod etmoq, bayarmoq, qilmoq", "examples": [{"text": "Süsin etsä yapsa ya yortuy tüzüb,", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ET=", "raw_meaning": "yaratmoq, qurmoq, bunyod etmoq, bayarmoq, qilmoq – совершать, создавать – create, build. Süsin etsä yapsa ya yortuy tüzüb,"}}]}