{"headword": "erta", "key": "erta", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Belgili, odatdagi, meʼyoriy vaqtdan ancha yoki birmuncha oldin, barvaqt, vaqtli.", "examples": [{"text": "Erta turmoq. Erta borib, kech qaytmoq. Erta qarigan kishi. Bu yil qish erta keldi. Ekinni erta ekkan hosilini erta oʻrar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Harakating erta boʻlsa, kuzda erta oʻrarsan.", "source": "Maqol"}, {"text": "Raʼno suv salqinida bugun ham erta uxlab qoldi.", "source": "I. Rahim, Ixlos"}]}, {"order": 2, "text": "Vaqt, fasl bildiruvchi baʼzi soʻzlar bilan birikib, shu vaqt, faslning eng (endigina) boshlanish vaqtini bildiradi.", "examples": [{"text": "Erta tongdanoq ishga yoʻl olarkan qalbida ajib hislar mavj ura boshladi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Ikromjon, erta bahor Naymanga koʻchib chiqayotganlarida, Azizxonga yozilgan xatga qoʻl qoʻydi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}, {"text": "Erta nahor chogʻida, dengizning yoqimli orombaxsh mayin shamoli esib turganda Kaspiy ajib jilvagar koʻrinardi.", "source": "N. Safarov, Olovli izlar"}]}, {"order": 3, "text": "Biror ish-harakatni bajarish, amalga oshirishga hali vaqt borligini, vaqti kelmaganligini bildiradi.", "examples": [{"text": "Uyga borishni istamadi, lekin gapga borishga hali vaqt erta edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Hali yotmoqqa vaqt erta edi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 4, "text": "Tundan kunga oʻtish vaqti, tongdan soʻnggi payt; ertalab.", "examples": [{"text": "Nosvoy yoʻq, ertadan beri xumoriman.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Nima qilibdi yuragimga? Menga oʻxshab ertadan kechgacha uyda oʻtiring-chi.", "source": "A. Qahhor, Asror bobo"}]}, {"order": 5, "text": "Kelasi kun, soʻz borayotgan kundan keyingi kun.", "examples": [{"text": "Bu voqeaning ertasi. Esarning ertasi koʻp.", "source": "Maqol"}, {"text": "Bugun boʻlmasa, erta. Bugunmi, ertami, oʻqishni boshlaymiz.", "source": ""}, {"text": "Sizlar chiqinglar ish boʻlmasa, yotinglar, erta vaqtliroq turib, yovonga goʻng tashiysizlar.", "source": "S. Ayniy, Qullar"}, {"text": "Direktorimiz erta bor, indin bor, deb ishni choʻzib yubordilar.", "source": "Mushtum"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/erta"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "214"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Belgili vaqtdan ancha yoki birmuncha oldin barvaqt.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Tundan kunga oʻtish vaqti, tongdan soʻngi payt, ertalab.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Kelasi kun, soʻz borayotgan kundan keyingi kun.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЭРТА", "raw_meaning": "1.ERKEN 2.YARIN 1.Белгили вақтдан анча ёки бирмунча олдин барвақт. 2.Тундан кунга ўтиш вақти, тонгдан сўнги пайт, эрталаб. 3.Келаси кун, сўз бораётган кундан кейинги кун."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "51"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(ilk, yangi)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "(ertangi kun)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "erta", "raw_meaning": "1. früh; ~ tongda frühmorgen; ~ bahorda im Vorfrühling; 2. (ilk, yangi) ~gi meva Frühobst n; 3. (ertangi kun) morgen"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "429"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "erta turdi, ikki ayri yoʻlga tushdi", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "ertani oʻyla", "source": ""}, {"text": "bugun kelmasa ertaga keladi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "erta", "raw_meaning": "1. ранний; рано; утро; ~ turdi, ikki ayri yo‘lga tushdi загадка рано встав-поднявшись, развилина в путь вышла (Брюки); ~ bilan (~lab) утром; ~dan-kechgacha с утра до вечера; 2. завтра; ~ni o‘yla думай о завтрашнем дне; bugun kelmasa ~ga keladi если не сегодня, то завтра придёт; ◊ ~ keling, indin keling неодобр. кормить (кого-л.) завтраками (букв. придите завтра, придите послезавтра)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "479"}, "pos": "adv", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "early", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "erta", "raw_meaning": "adv early; ~ bahor early spring;~pishar sabzavotlar early vegetables"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "38"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ERTA", "raw_meaning": "1. erte; 2. erteń."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "184"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "утро", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Эрта", "raw_meaning": "утро // ранний // рано; завтра early; early morning; tomorrow tôt, de bon matin // précoce // demain بَاكِرٌ، مُبَكِّرٌ، صَبَاحٌ؛ غَدًا"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "113"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Kečä yatti ertä turub yundi kör", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ERTÄ", "raw_meaning": "ertalab,erta, tong– утром, рано –morning, early. Kečä yatti ertä turub yundi kör– Kechqurun yotib, ertalab turdi, yuvindi,ko‘r –Он вечером лег, рано встали омываться, взгляди – He lay down in the evening, got up early and bathed, look(QBN, 405₉; QBN, 5541; 203b9)."}}]}