{"headword": "energiya", "key": "energiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Materiyaning asosiy xossalaridan biri, materiyaning harakatlanishi, ish bajara olish qobiliyatining mezoni; quvvat.", "examples": [{"text": "Mexanik energiya. Atom energiyasi.", "source": ""}, {"text": "Inson organizmining yashashi uchun maʼlum darajada energiya zarur.", "source": "Fan va turmush"}, {"text": "Farhod GESi Toshkent energiya sistemasiga ulandi.", "source": "Oʻzbekiston qoʻriqlari"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/energiya"}}, {"dictionary": {"name": "Физика: узбекско-русский толковый словарь", "title": "Физика: Ўзбекча-русча изоҳли луғат / Русско-узбекский толковый словарь", "kind": "Терминологический", "imprint": "Нурматова, П. Н.; Диева, К. И.; Ҳабибуллаев, Б. Қ. (1993). Физика: Ўзбекча-русча изоҳли луғат / Русско-узбекский толковый словарь. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/fizika-ozbekcha-ruscha-izohli-lugat-russko-uzbekskiy-tolkov-y-slovar/", "page": "22"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "jism (yoki bir necha jism) qanday ish bajara olishini koʻrsatuvchi fizik kattalik. Jism qanchalik koʻp ish bajarishi mumkin boʻlsa, uning energiyasi shunchalik koʻp boʻladi. Energiya ham ish birligi joulda oʻlchanadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "80. Энергия", "raw_meaning": "жисм (ёки бир неча жисм) қандай иш бажара олишини кўрсатувчи физик катталик. Жисм қанчалик кўп иш бажариши мумкин бўлса, унинг энергияси шунчалик кўп бўлади. Энергия ҳам иш бирлиги жоулда ўлчанади. Энергия — физическая величина, показывающая, какую работу может совершить тело (или несколько тел). Чем большую работу может совершить тело, тем большей энергией оно обладает. Энергию измеряют теми же единицами что и работу, т. е. джоулями."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "377"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "энерги/я", "raw_meaning": "ж 1. физ. тех. energiya, quvvat; тепловая ~я issiqlik energiyasi; использовать ~ю воды suv quvvatidan foydalanmoq; 2. gʻayrat, gʻayrat-shijoat; shiddat; проявить ~ю gʻayrat qilmoq, gʻayrat-shijoat koʻrsatmoq."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "477"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "energiya n", "raw_meaning": "energy, power; potensial ~ potential energy; quyosh ~si solar energy; ~ manbalari energy sources"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "50"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "energiya", "raw_meaning": "fiz. tex. Energie f, Kraft f; issiqlik ~si Wärmeenergie f"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский словарь по математике", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "311"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "энергия", "raw_meaning": "— энергия"}}, {"dictionary": {"name": "Словарь строительных терминов", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қосимов, Э. У.; Тўлаганов, А. А.; Асқаров, Б. А.; Ахмедов, С. И.; Ешниязов, Р. Н.; Жумамуратов, Д. Қ.; Хабилов, Б. А.; Ашрабов, А. А.; Қосимов, И. И.; Юсупов, Р. А.; Касимова, Г. А.; Пурханатдинов, А. П. (2017). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА-ҚОРАҚАЛПОҚЧА-ИНГЛИЗЧА ҚУРИЛИШ АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-qoraqalpoqcha-inglizcha-qurilish-atamalar-lugati/", "page": "227"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Энергия", "raw_meaning": "Энергия, қувват Энергия, қуўатлылық Charge"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь металлургических терминов", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "439"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "греч. energeia — действие, деятельность", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "harakat va hamma materiyaning oʻzaro taʼsirini umumiy miqdoriy oʻlchami. Tabiatda energiya yoʻqdan bor boʻlmaydi, faqat bir turdan ikkinchi turga oʻtadi. Energiya tushunchasi tabiat hodisalarining hammasi bilan bogʻliq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "энергия (греч. energeia — действие, деятельность)", "raw_meaning": "energy ['enədʒɪ] энергия: ҳаракат ва ҳамма материянинг ўзаро таъсирини умумий миқдорий ўлчами. Табиатда энергия йўқдан бор бўлмайди, фақат бир турдан иккинчи турга ўтади. Энергия тушунчаси табиат ҳодисаларининг ҳаммаси билан боғлиқ."}}]}