{"headword": "emfaza", "key": "emfaza", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nutqda biror gap yoki uning boʻlaklaridan birini taʼkidlab talaffuz", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/emfaza"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "345"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(гр. emphasis — ифодалилик сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "emfaza, ifodalilik. Nutqda biror gap yoki uning boʻlaklaridan birini taʼkidlab talaffuz qilish. Badiiy nutq, odatda, oʻzining ifodaliligi bilan oddiy kundalik soʻzlashuv yoki ilmiy rasmiy nutqlardan ajralib turadi. Emfazada taʼkidlanuvchi jumla yoki boʻlak oʻziga xos ohang bilan ajralib turadi. Shuning uchun ham emfaza nutqqa kuchli emotsionallik, ifodalilik va taʼsirchanlik bagʻishlaydi. Masalan, V. Mayakovskiyning «Sovet pasporti haqida» sheʼrining oxirgi misralaridagi har bir boʻlakning alohida taʼkidlanishi emfazaga misol boʻla oladi: Koʻring, havas qiling, grajdaniman — Men ulugʻ Sovetlar mamlakatining. H. Olimjonning «Rossiya» sheʼridagi quyidagi misralar ham emfazadir: Rossiya, Rossiya, azamat oʻlka, Men sening oʻgʻlingman, emasman mehmon. Emfaza badiiy adabiyotda eng koʻp qoʻllanadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Эмфаза", "raw_meaning": "(гр. emphasis — ифодалилик сўзидан) — эмфаза, ифодалилик. Нутқда бирор гап ёки унинг бўлакларидан бирини таъкидлаб талаффуз қилиш. Бадиий нутқ, одатда, ўзининг ифодалилиги билан оддий кундалик сўзлашув ёки илмий расмий нутқлардан ажралиб туради. Эмфазада таъкидланувчи жумла ёки бўлак ўзига хос оҳанг билан ажралиб туради. Шунинг учун ҳам эмфаза нутққа кучли эмоционаллик, ифодалилик ва таъсирчанлик бағишлайди. Масалан, В. Маяковскийнинг «Совет паспорти ҳақида» шеърининг охирги мисраларидаги ҳар бир бўлакнинг алоҳида таъкидланиши эмфазага мисол бўла олади: Кўринг, ҳавас қилинг, гражданиман — Мен улуғ Советлар мамлакатининг. Ҳ. Олимжоннинг «Россия» шеъридаги қуйидаги мисралар ҳам эмфазадир: Россия, Россия, азамат ўлка, Мен сенинг ўғлингман, эмасман меҳмон. Эмфаза бадиий адабиётда энг кўп қўлланади."}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь терминов синхронного перевода", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "172"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biron bir elementni ohang (intonatsiya), takror, sintaktik pozitsiya vositasida alohida ajratish.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Эмфаза.", "raw_meaning": "– Эмфаза. Бирон бир элементни оҳанг (интонация), такрор, синтактик позиция воситасида алоҳида ажратиш."}}]}