{"headword": "ellipsis", "key": "ellipsis", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Nutq elementining tushib qolishi; ellipsis nutqda turli maqsadlarda (masalan, ixchamlik talabi bilan) yuz beradi. Masalan, Yaxshilar koʻpaysin, yomon qolmasin gapida odam soʻzi ellipsisga uchragan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/ellipsis"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "345"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(гр. ellepsis — тушириб қолдириш, етишмаслик сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ellipsis. Poetik sintaksis figuralaridan biri: kontekstdan osongina bilib olinadigan soʻzning ongli ravishda ataylab tushirilib qoldirilishi. Ellipsis lakonizmni — qisqalikni taʼminlaydi. Qisqalik esa yozuvchining aytilmoqchi boʻlgan fikrni ifodalashda eng zaruriy soʻzlarni saqlab, qolgan ortiqchalarini tushirib qoldira olish qobiliyatiga bogʻliq. Badiiy adabiyotda ellipsis koʻproq dialogik nutqda koʻrinadi. Ular xalq maqollari, hikmatli soʻzlar va frazeologizmlarda uchraydi. Masalan: daryo — chopar, chaqqon — topar; yaxshidan — sharofat, yomondan — kasofat; sevgi — ikki koʻzda va h. k.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Эллипсис", "raw_meaning": "(гр. ellepsis — тушириб қолдириш, етишмаслик сўзидан) — эллипсис. Поэтик синтаксис фигураларидан бири: контекстдан осонгина билиб олинадиган сўзнинг онгли равишда атайлаб туширилиб қолдирилиши. Эллипсис лаконизмни — қисқаликни таъминлайди. Қисқалик эса ёзувчининг айтилмоқчи бўлган фикрни ифодалашда энг зарурий сўзларни сақлаб, қолган ортиқчаларини тушириб қолдира олиш қобилиятига боғлиқ. Бадиий адабиётда эллипсис кўпроқ диалогик нутқда кўринади. Улар халқ мақоллари, ҳикматли сўзлар ва фразеологизмларда учрайди. Масалан: дарё — чопар, чаққон — топар; яхшидан — шарофат, ёмондан — касофат; севги — икки кўзда ва ҳ. к."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь лингвистических терминов", "title": "QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI", "kind": "Терминологический", "imprint": "Allambergenova, Nigora Gúlmurzaevna (2022). QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI. Nukus: NUR TURAN PRINT.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qaraqalpaqsha-zbekshe-qazaqsha-t-rkmenshe-russha-lingvistikal-q-terminler-s-zligi/", "page": "24"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ellipsis", "raw_meaning": "Ellipsis Эллипсис Ellipsis Эллипсис"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь терминов синхронного перевода", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "172"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Berilgan nutq yoki maishiy kontekstda oson tiklanadigan nutq (jumla) elementining tushirib qoldirilishi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Jumlaning biron bir elementi tashlab yuboriladigan uslubiy shakl (stilistik figura); u nafaqat ogʻzaki nutqda (telegraf aloqasi, maʼlumotnomalar, lugʻatlar va b.), balki rasmiy va ilmiy-texnikaviy nutq uslubida, shuningdek, publitsistika va matbuot uslubi (gazeta eʼlonlari, reklama)da keng qoʻllaniladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Эллипсис.", "raw_meaning": "– Эллипсис. 1. Берилган нутқ ёки маиший контекстда осон тикланадиган нутқ (жумла) элементининг тушириб қолдирилиши. 2. Жумланинг бирон бир элементи ташлаб юбориладиган услубий шакл (стилистик фигура); у нафақат оғзаки нутқда (телеграф алоқаси, маълумотномалар, луғатлар ва б.), балки расмий ва илмий-техникавий нутқ услубида, шунингдек, публицистика ва матбуот услуби (газета эълонлари, реклама)да кенг қўлланилади."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский словарь по математике", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "310"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "э́ллипсис лингв.", "raw_meaning": "эллипсис (нутқда ўз-ўзидан тушунарли қисмни тушириб қолдириш)"}}]}