{"headword": "ЭЛЕКТРОДЕГИДРАТОРЫ", "key": "elektrodegidratori", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь нефтегазовой промышленности", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "552"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "neft emulsiyasini elektr maydoni taʼsirida ajratishda qoʻllaniladigan apparat. Bu apparatning boshqa suv ajratgichlarga qaraganda ichki qurilmalari murakkab tuzilgan. Ularning ishlashi uchun yuqori kuchlanishli elektr uskunalari — transformatorlar, reaktorlar, oʻtish izolyatorlari va b. kerak. E.ni neftni kon va zavodda tayyorlashda qoʻllanilsa, yuqori texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarga erishiladi. Ularni suvsizlantirish, tuzdan tozalash chogʻida qoʻllash samarali. Neftning qoldiq suvlari (0,1%) va tuzlarini (40 mg/l gacha) eng kam miqdorda hosil qilish zarur boʻlganda, yagona usul hisoblangan elektr maydonidan foydalaniladi. Elektr usuli bilan suvsizlantirish va tuzdan tozalash faqat suv-neft emulsiyalariga qoʻllaniladi. «Suvdagi neft» emulsiyalariga elektr bilan ishlov berib boʻlmaydi, chunki elektrodlarning emulsiya orqali qisqa tutashuv xavfi bor. Elektr maydonining taʼsir etishi suv tomchilarining avval tartiblashgan harakati toʻqnashuviga olib keladi. Ikki tomchining oʻzaro taʼsir kuchi quyidagi formula bilan bogʻlangan: $F = \\frac{kE^2r^6}{e^2}$, bunda k — proporsionallik koeffitsiyenti; E — maydonning kuchlanishi; r — tomchi radiusi; e — tomchilar markazlari orasidagi masofa. Formuladan maʼlum boʻlishicha, tomchining oʻlchami va ular orasidagi masofaning nisbatini maʼlum bir qiymatida tortishish kuchi katta qiymatga ega boʻladi, natijada suv globulasining sirtidagi qobiq siqilib parchalanadi va suv tomchilarining koalessensiyasi tarkib topadi. Shuningdek, zanjirlarda tutashish sodir boʻladi va elektr induksiyasi natijasida tomchilar orasida ular sirtini teshish, parchalashga olib keladigan elektr maydoni hosil boʻladi. Tomchilar orasida kanal hosil boʻlib, unga dispers faza intiladi va ikki tom-", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЭЛЕКТРОДЕГИДРАТОРЫ", "raw_meaning": "Электродегидраторлар — нефть эмульсиясини электр майдони таъсирида ажратишда қўлланиладиган аппарат. Бу аппаратнинг бошқа сув ажратгичларга қараганда ички қурилмалари мураккаб тузилган. Уларнинг ишлаши учун юқори кучланишли электр ускуналари — трансформаторлар, реакторлар, ўтиш изоляторлари ва б. керак. Э.ни нефтни кон ва заводда тайёрлашда қўлланилса, юқори техник-иқтисодий кўрсаткичларга эришилади. Уларни сувсизлантириш, туздан тозалаш чоғида қўллаш самарали. Нефтнинг қолдиқ сувлари (0,1%) ва тузларини (40 мг/л гача) энг кам миқдорда ҳосил қилиш зарур бўлганда, ягона усул ҳисобланган электр майдонидан фойдаланилади. Электр усули билан сувсизлантириш ва туздан тозалаш фақат сув-нефть эмульсияларига қўлланилади. «Сувдаги нефть» эмульсияларига электр билан ишлов бериб бўлмайди, чунки электродларнинг эмульсия орқали қисқа туташув хавфи бор. Электр майдонининг таъсир этиши сув томчиларининг аввал тартиблашган ҳаракати тўқнашувига олиб келади. Икки томчининг ўзаро таъсир кучи қуйидаги формула билан боғланган: $F = \\frac{kE^2r^6}{e^2}$, бунда k — пропорционаллик коэффициенти; E — майдоннинг кучланиши; r — томчи радиуси; e — томчилар марказлари орасидаги масофа. Формуладан маълум бўлишича, томчининг ўлчами ва улар орасидаги масофанинг нисбатини маълум бир қийматида тортишиш кучи катта қийматга эга бўлади, натижада сув глобуласининг сиртидаги қобиқ сиқилиб парчаланади ва сув томчиларининг коалесценцияси таркиб топади. Шунингдек, занжирларда туташиш содир бўлади ва электр индукцияси натижасида томчилар орасида улар сиртини тешиш, парчалашга олиб келадиган электр майдони ҳосил бўлади. Томчилар орасида канал ҳосил бўлиб, унга дисперс фаза интилади ва икки том-"}}]}