{"headword": "el", "key": "el", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bir joyning odamlari, aholisi, xalqi; umuman, koʻpchilik odam, xaloyiq, hamma.", "examples": [{"text": "U erining qilmishidan el oldida boshini xesh qilib yurardi.", "source": "T. Ashurov, Oq ot"}, {"text": "Odamlarning koʻz yoshidan, qahridan qoʻrqmay, el otasi boʻlib yurganingizga yoqa ushlayman, taqsir.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 2, "text": "Bir yurtga, qabilaga mansub odamlar; millat, xalq.", "examples": [{"text": "Qipchoq eli. Mangʻit eli. Qardosh ellar.", "source": ""}, {"text": "Shifokorlik kasbini ulugʻlash, elga sidqidildan xizmat qilish, kishilarning dardiga davo topish oliyjanob ishdir.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 3, "text": "Yurt, diyor, mamlakat.", "examples": [{"text": "Chet ellar. Har kim elida, oʻrdak koʻlida.", "source": "Maqol"}, {"text": "Bahor keldi elimizga, Yashil toʻn kiydi dala.", "source": "I. Muslim."}, {"text": "Shu payt xayol uzoqlarga, ona elimga olib ketdi.", "source": "T. Rustamov, Mangu jasorat"}, {"text": "Yashil ellarga tomon uchib ketdi qushchalar.", "source": "A. Oripov"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/el"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "10"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "elektrotexnik atama", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "el.", "raw_meaning": "elektrotexnik atama"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha-ruscha oʻquv lugʻati", "title": "INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI", "kind": "Tarjima", "imprint": "Jo‘rayev, Lutfullo (2018). INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI. Tashkent: IJOD-PRESS.", "url": "https://til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-ruscha-oquv-lugati/", "page": "8"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "elektrotexnika", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "el.", "raw_meaning": "elektrotexnika"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha-ruscha oʻquv lugʻati", "title": "INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI", "kind": "Tarjima", "imprint": "Jo‘rayev, Lutfullo (2018). INGLIZCHA-O‘ZBEKCHA-RUSCHA O‘QUV LUG‘ATI. Tashkent: IJOD-PRESS.", "url": "https://til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-ruscha-oquv-lugati/", "page": "9"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "электротехника", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "эл.", "raw_meaning": "электротехника"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "210"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror joyning odamlari, aholisi, xalqi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Bir qabilaga mansub odamlar.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Yurt, diyor, mamlakat.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЭЛ", "raw_meaning": "1.HALK 2.MEMLEKET 1.Бирор жойнинг одамлари, аҳолиси, халқи. 2.Бир қабилага мансуб одамлар. 3.Юрт, диёр, мамлакат."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "354"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bir kolun bilekten parmak uçlarına kadar olan, tutmaya ve iş yapmayan yarayan bölümü.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "EL", "raw_meaning": "ҚЎЛ Bir kolun bilekten parmak uçlarına kadar olan, tutmaya ve iş yapmayan yarayan bölümü."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "7"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "elektrotexnika", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "el.", "raw_meaning": "elektrotexnika"}}, {"dictionary": {"name": "Predlogli iboralarning inglizcha-oʻzbekcha lugʻati", "title": "ENGLISH – UZBEK DICTIONARY OF PREPOSITIONAL PHRASES", "kind": "Terminologik", "imprint": "Qambarov, N.M.; Sayitova, K.H. (2006). ENGLISH – UZBEK DICTIONARY OF PREPOSITIONAL PHRASES. Tashkent: BuxoroTurRizo.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-dictionary-of-prepositional-phrases/", "page": "5"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "elektro-energetikaga oid ibora", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "el.", "raw_meaning": "elektro-energetikaga oid ibora"}}, {"dictionary": {"name": "Matematikadan ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "12"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "elektrotexnika", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "эл.", "raw_meaning": "электротехника"}}, {"dictionary": {"name": "Telekommunikatsiya qisqartmalari lugʻati", "title": "Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Таджибаев, Ш.; Ахмедова, Ё.; Туляганов, Ш.; Вахидова, Р. (2007). Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати. Tashkent: Фан-техника ва маркетинг тадқиқотлари маркази.", "url": "https://til.uz/lugatlar/telekommunikatsiyalarga-oid-atamalar-qisqartmalarining-inglizcha-ruscha-ozbekcha-lugati/", "page": "126"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "electro-luminescent", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "EL", "raw_meaning": "electro-luminescent электролюминесцентный электролюминесцентли"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "104"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qoʻl-", "examples": [{"text": "Közüm sä tilim sä elim sä meŋä-", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "EL II qoʻl-", "raw_meaning": "рука- hand. Közüm sä tilim sä elim sä meŋä- Koʻzim sen, tilim sen, qoʻlim sen menga - Ты мои глаза, мой язык, мои руки- You are my eyes, my tongue, my hands (QBN, 230₅; QBN, 3086; 116a5)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "427"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "chet ellarda", "source": ""}, {"text": "el-urugʻ", "source": ""}, {"text": "Esonboy akamning kissasini el yigʻilib tikolmas", "source": ""}, {"text": "el ogʻziga elak tutib boʻlmas", "source": ""}, {"text": "el oʻgʻrisiz boʻlmas, toʻqay — boʻrisiz", "source": ""}, {"text": "elga qoʻshilsang, er boʻlasan, eldan ajralsang, yer boʻlasan", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "el", "raw_meaning": "1. народ, люди; 2. страна; chet ellarda за границей, в иностранных государствах; el-urug' родные, родственники; Esonboy akamning kissasini el yig'ilib tikolmas загадка у Эсанбая-ака прохудился карман, и всем миром не могли починить (Расщелина в земле); el og'ziga elak tutib bo'lmas погов. (букв. рты людям не закроешь ситом); соотв. на чужой роток не накинешь платок; el o'g'risiz bo'lmas, to'qay — bo'risiz погов. народ не без воров, тугай (камышовые заросли) не без волков; elga qo'shilsang, er bo'lasan, eldan ajralsang, yer bo'lasan посл. будешь с народом — будешь молодцом, отделишься от него — будешь прахом; ◊ el"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "475"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "el", "raw_meaning": "n 1) people, men; 2) tribe; chet ~ larda abroad, in foreign countries"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "36"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "el", "examples": []}, {"order": 2, "text": "millet", "examples": []}, {"order": 3, "text": "mámleket", "examples": []}, {"order": 4, "text": "jel", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "EL", "raw_meaning": "1. el, xalıq; 2. millet; 3. mámleket; 4. jel, gaz; samal, hawa."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "49"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "el", "raw_meaning": "1. Volk n, Menschen pl; 2. (urug', qabila) Stamm m; 3. (mamlakat) Land n; chet ~ Ausland n; chet ~lik Ausländer(in) m, f"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "183"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "народ", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Эл", "raw_meaning": "народ, люди; племя, род; страна people; tribe; kinsfolk; country peuple, tribu, nation, pays شَعْبٌ؛ بِلَادٌ، بَلَدٌ"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "103"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "xalq", "examples": [{"text": "Eli bodunï baqsa küwänsä turub", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "EL I", "raw_meaning": "xalq, davlat, omma– народ, государство – people, state. Eli bodunï baqsa küwänsä turub– Eli, xalqi unga qaraganda koʻzlari quvonsa"}}]}