{"headword": "ekologiya", "key": "ekologiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Birgalikda yashaydigan tirik organizmlarning oʻzaro va tevarak-atrofdagi muhit bilan boʻlgan munosabatini, shuningdek, odam va biosfera oʻrtasidagi oʻzaro munosabat masalalarini oʻrganuvchi fan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/ekologiya"}}, {"dictionary": {"name": "Экологический толковый словарь", "title": "Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-ekologik-izohli-lugat/", "page": "123"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "от гр. oikos — дом, место и logos — учение, слово", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "— по Э.Геккелю. раздел биологической науки о взаимоотношениях между организмами и средой (аут(о)экология и синэкология). Э. занимается изучением всех живущих организмов и всех функциональных процессов, делающих среду пригодной для жизни.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Экология [от гр. oikos — дом, место и logos — учение, слово]", "raw_meaning": "— по Э.Геккелю. раздел биологической науки о взаимоотношениях между организмами и средой (аут(о)экология и синэкология). Э. занимается изучением всех живущих организмов и всех функциональных процессов, делающих среду пригодной для жизни."}}, {"dictionary": {"name": "Экологический толковый словарь", "title": "Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат", "kind": "Терминологический", "imprint": "Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-ekologik-izohli-lugat/", "page": "123"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "юн. oikos — уй, жой ва logos — таълимот, сўз", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "— E. Gekkelning taʼriflashicha, biologiyaning organizmlar bilan muhitning oʻzaro munosabatlarini oʻrganuvchi bir boʻlimi (aut-(o)ekologiya va sin-ekologiya). E. barcha tirik organizmlar va muhitni hayot uchun qulay qiladigan barcha jarayonlarni oʻrganadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Экология [юн. oikos — уй, жой ва logos — таълимот, сўз]", "raw_meaning": "— Э. Геккелнинг таърифлашича, биологиянинг организмлар билан муҳитнинг ўзаро муносабатларини ўрганувчи бир бўлими (аут-(о)экология ва син-экология). Э. барча тирик организмлар ва муҳитни ҳаёт учун қулай қиладиган барча жараёнларни ўрганади."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "473"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ekologiya", "raw_meaning": "n ecology; dunyo ~ muammolari global ecological problems"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "48"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ekologiya", "raw_meaning": "Umweltschutz m, Ökologie f"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-латинско-узбекский медицинский словарь", "title": "Русча-латинча-ўзбекча медицина луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Якубова, С. И.; Тўлаганов, Ф. Ж. (1978). Русча-латинча-ўзбекча медицина луғати. Tashkent: Медицина.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-latincha-ozbekcha-meditsina-lugati/", "page": "177"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "biologiyaning organizmlarning tashqi muhit bilan oʻzaro munosabatlarini oʻrganadigan boʻlimi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "синоним", "target": "mesologia, ae, f."}], "extra": {"raw_word": "ЭКОЛОГИЯ", "raw_meaning": "— oecologia, ae, f.; syn. mesologia, ae, f. — ЭКОЛОГИЯ — биологиянинг организмларнинг ташқи муҳит билан ўзаро муносабатларини ўрганадиган бўлими."}}, {"dictionary": {"name": "Экономика: краткий узбекско-русский словарь", "title": "ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь", "kind": "Терминологический", "imprint": "Юсупов, Ахмадбек Таджиевич; Ходиев, Баходир Юнусович (2012). ИҚТИСОДИЁТ ўзбекча-русча қисқача луғат / ЭКОНОМИКА русско-узбекский краткий словарь. Tashkent: O‘zbekiston» НМИУ.", "url": "https://til.uz/lugatlar/iqtisodiyot-ozbekcha-ruscha-qisqacha-lugat-ekonomika-russko-uzbekskiy-kratkiy-slovar/", "page": "141"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Экология", "raw_meaning": "– Экология"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский толковый словарь по биологии", "title": "БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/biologiyadan-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "154"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ekologiya — biologiyaning oʻsimliklar, hayvonlar va mikroorganizmlar bilan oʻzaro hamda atrof-muhitaro munosabatlarining umumiy qonuniyatlari, shuningdek odam bilan biosferaning oʻzaro taʼsirini ham oʻrganuvchi boʻlimi. Bir turga mansub boʻlgan organizmlar ekologiyasi — aut(o)ekologiya, uyushmalar ekologiyasi — sinekologiya, odam va muhit oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar muammolari haqidagi ekologiya — sotsial ekologiya deyiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Экология", "raw_meaning": "Экология — биологиянинг ўсимликлар, ҳайвонлар ва микроорганизмлар билан ўзаро ҳамда атроф-муҳитаро муносабатларининг умумий қонуниятлари, шунингдек одам билан биосферанинг ўзаро таъсирини ҳам ўрганувчи бўлими. Бир турга мансуб бўлган организмлар экологияси — аут(о)экология, уюшмалар экологияси — синэкология, одам ва муҳит ўртасидаги ўзаро муносабатлар муаммолари ҳақидаги экология — социал экология дейилади."}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь металлургических терминов", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "419"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "i:'kɔlədʒı", "senses": [{"order": 1, "text": "organizmlarning oʻzaro munosabatini va ularning atrof muhit bilan munosabatini oʻrganuvchi fan. Hozirgi vaqtda inson bilan biosfera orasidagi munosabatlar muammosi jadal suratda oʻrganilmoqda.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "экология", "raw_meaning": "Ecology [i:'kɔlədʒı] экология: организмларнинг ўзаро муносабатини ва уларнинг атроф муҳит билан муносабатини ўрганувчи фан. Ҳозирги вақтда инсон билан биосфера орасидаги муносабатлар муаммоси жадал суратда ўрганилмоқда."}}]}