{"headword": "dur", "key": "dur", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Injuning, gavharning yirik turi.", "examples": [{"text": "Dono — durdan aʼlo.", "source": "Maqol"}, {"text": "Gul tikansiz boʻlmas. Dur — sadafsiz.", "source": "Maqol"}, {"text": "Aslida Ahmad yoqut nima, dur, brilliant, marvarid nima, unchalik farqiga bormas edi.", "source": "F. Musajonov, Himmat"}, {"text": "Dudogʻ-u bilaklarida, qulogʻ-u barmoqlarida durr-u gavharlar, oltin bezaklar yiltillab, bir jahon boʻlib, uyqu ogʻushida yotibdi. Mirmuhsin,", "source": "Umid"}]}, {"order": 2, "text": "Bebaho yoki eng yaxshi, aʼlo, sara narsalar haqida.", "examples": [{"text": "Yaxshilik shunday durr-u gavharki, uning bahosi hech qachon kamaymaydi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Har soʻzi shirin-shakar dur qizlar.", "source": "Mushtum"}]}, {"order": 3, "text": "Qimmatli, sermazmun, chuqur maʼnoli soʻz yoki sheʼr haqida.", "examples": [{"text": "Men Navoiy Xamsa sining sargʻish sahifalariga qarab olib yigʻlardim, koʻz yoshlarim toʻkilib, Navoiy tergan durlarga qorishardi. M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.", "source": ""}, {"text": "Qiz soʻzlasa, ogʻzidan Dur sochilar, yor-yor.", "source": "Qoʻshiqlar"}, {"text": "Hangomada ogʻzidan dur sochibdi.", "source": "Yusuf va Ahmad"}]}, {"order": 4, "text": "Yorugʻlik, yogʻdu.", "examples": [{"text": "Quyosh separ nurlarin, Yerga zarrin durlarin.", "source": "Z. Diyor, Asarlar"}]}, {"order": 5, "text": "Meva, samara, hosil; natija.", "examples": [{"text": "Otam hamisha:Tajriba durini saralab ter, — derdilar.", "source": "Oʻzbekiston qoʻriqlari"}, {"text": "Bagʻringga dur sochdi oltin paxtazor!", "source": "G. Joʻrayeva, Iqbol"}, {"text": "Gul ochilib soʻlguncha, Qurti oʻradi ipak. Xalq etagi toʻlguncha Dur toʻkar etak-etak. Zulfiya,", "source": "Yuragimga yaqin kishilar"}]}, {"order": 6, "text": "Boylik, davlat; qut-baraka.", "examples": [{"text": "Ter toʻksang, dur olasan.", "source": "Maqol"}, {"text": "Yerga chigit tushdi — dur tushdi deyishadi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Ter toʻkildi — dur yetishtirildi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 7, "text": "Suv va unga oʻxshash tovlanuvchan narsalar (tomchi, shudring, qor uchqunlari).", "examples": [{"text": "Roʻparamda sonsiz fontanlar, Qulogʻidan dur yogʻiladi.", "source": "X. Saloh, Chashma"}, {"text": "Kechasi tushgan shudringga choʻmilgan koʻm-koʻk maysalar xuddi dur toʻkkandek charaqlab, quyosh bilan oʻpishib tovlanadi.", "source": "O. Yoqubov, Ota izidan"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/dur"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "471"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dur", "raw_meaning": "n pearl; jewel"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "35"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "DUR", "raw_meaning": "1. dúr, hinji, marjan; 2. awıs. hasıl, eń jaqsı; 3. awıs. jaqtılıq, jaqtı; 4. awıs. baylıq; qut-bereket."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "46"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Perle f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dur", "raw_meaning": "Perle f; ~ zanjir Perlenkette f"}}, {"dictionary": {"name": "Fransuzcha-ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Қораева, М. Ҳ. (1991). ФРАНЦУЗЧА-РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/frantsuzcha-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "76"}, "pos": "adj", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dur, — e adj", "raw_meaning": "1. твёрдый, жесткий;\t1. қаттиқ, мустаҳкам;"}}]}