{"headword": "Долгий слог и краткий слог", "key": "dolgiy slog i kratkiy slog", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "90"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Metrik sheʼr tuzilishidagi birliklar boʻlib, uzun va qisqa hijolar sheʼrshunoslikda oʻziga xos belgilar bilan ifodalanadi. Masalan, uzun hijo —, qisqa hijo ◡ belgilari bilan ifodalangan. Qisqa hijo nisbiy olinganda, uzun hijoning teng yarmiga, boshqacha aytganda, ikki qisqa hijo bir uzun hijoga teng deb tushuniladi. Koʻp hollarda sheʼriy misralardagi hijolarning uzun-qisqaligi sheʼrdagi vazn talabi bilan oʻzgarib ketishi, yaʼni vazniy shartlilik yuz berishi mumkin. Rus sillabo-tonik sheʼriyatida urgʻuli hijolar uzun, urgʻusiz hijolar esa qisqa sanaladi. Aruz sheʼriy sistemasi ham hijolarning uzun-qisqaligiga asoslanadi. Masalan, unda odatdan yopiq kelgan har qanday hijo, alohida kelgan choʻziq tovushlar choʻziq hijo, ochiq hijolar qisqa hijo sifatida, qisqa tovushlardan soʻng ikki undosh takrorlanib kelganda esa oʻta choʻziq hijo sifatida qabul qilinadi. Oʻta choʻziq hijo bir choʻziq va bir qisqa hijoga teng boʻlib, ∽ belgisi bilan ifodalanadi. Ammo bu qoidadan farqlanuvchi mustasno holatlar ham bor. Sillabik sistemada esa uzun va qisqa hijo nazarda tutilmaydi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Долгий слог и краткий слог", "raw_meaning": "узун (ёки чўзиқ) ва қисқа ҳижо. Метрик шеър тузилишидаги бирликлар бўлиб, узун ва қисқа ҳижолар шеършуносликда ўзига хос белгилар билан ифодаланади. Масалан, узун ҳижо —, қисқа ҳижо ◡ белгилари билан ифодаланган. Қисқа ҳижо нисбий олинганда, узун ҳижонинг тенг ярмига, бошқача айтганда, икки қисқа ҳижо бир узун ҳижога тенг деб тушунилади. Кўп ҳолларда шеърий мисралардаги ҳижоларнинг узун-қисқалиги шеърдаги вазн талаби билан ўзгариб кетиши, яъни вазний шартлилик юз бериши мумкин. Рус силлабо-тоник шеъриятида урғули ҳижолар узун, урғусиз ҳижолар эса қисқа саналади. Аруз шеърий системаси ҳам ҳижоларнинг узун-қисқалигига асосланади. Масалан, унда одатдан ёпиқ келган ҳар қандай ҳижо, алоҳида келган чўзиқ товушлар чўзиқ ҳижо, очиқ ҳижолар қисқа ҳижо сифатида, қисқа товушлардан сўнг икки ундош такрорланиб келганда эса ўта чўзиқ ҳижо сифатида қабул қилинади. Ўта чўзиқ ҳижо бир чўзиқ ва бир қисқа ҳижога тенг бўлиб, ∽ белгиси билан ифодаланади. Аммо бу қоидадан фарқланувчи мустасно ҳолатлар ҳам бор. Силлабик системада эса узун ва қисқа ҳижо назарда тутилмайди."}}]}