дим

сфт. 1. Шамолсиз, шабадасиз ва нафасни қайтарадиган даражада иссиқ.

Ҳаво шу қадар иссиқ, дим эдики, эрталаб ўрилган пичан кечгача шақирлаб қуриб қолди. — С. Анорбоев, Оқсой

Жазирама иссиқдан ҳаммаёқ дим бўлиб кетган. — Н. Сафаров, Оловли излар

2. Ҳавоси етишмайдиган, ҳавоси бузилган; оғир, бўғиқ.

Ўтов дим бўлгани учун Юсуфжон анча вақтгача ухлай олмайди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

Ҳаммомдагидай гуп этиб, юзимга дим ҳаво урилди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

Дим хонада қасқонга тушгандек аъзойи баданимдан тер қуйилади. — Гулдаста

3. Ичи ҳаво билан тўлиб қолган, ичига ҳаво йиғилган.

Ошнам, тошдек оғир, пуфланган мешдек димсан. Бир кун паққа ёрилиб, ўлигингга эга бўлмасалар, шу. — А. Қодирий, Обид кетмон

сфт. 1. айн . жим.

Писмиқ дим ўтирар. — Мақол

Мулларўзи Мулладўстга: Дим! Оғзингизни паришон қилмай, сабр қилиб турсангиз, шу ҳафта ичида бўлади-қолади. — Ҳамза, Майсаранинг иши

Шунча шовқин бартараф бўлиб, дим бўлди. — Усмон бахши Мамат ўғли, Бўтакўз

2. Овоз чиқармай, гапирмай жим ўтириш ўйини.

Дим ўйнамоқ.

[Умматали] Ишга шўнғиб, ҳамма билан дим ўйнайди. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар

сфт. 1. шв. Сира, асло.

Ичкари кир, ёта бергин жойингга, Дим уларга қарай кўрма, чироғим. — Равшан

Подшосин ушлаб олинглар, Бежой хўрликлар кўрсатиб, Дим индамасдай қилинглар. — Гулнорпари

2. шв. айн. Жуда, жуда ҳам.

— Аваз оға, сизга дим жабр бўлди, — деди [Шерозий]. — Ж. Шарипов, Хоразм

Азизим, Сизни дим соғиндим тушларимда кўриб чиқаман. — Ж. Шарипов, Хоразм

3. шв. Ҳеч ҳам, ҳеч бир, тамоман, умуман.

Молининг дим сони ёʻқ қирқ йигит асло саришта қилолмайди. — Э. Жуманбулбул ўғли, Булбул тароналари

— Мен сендан жуда қўрқардим, Ойдонажон, сенда ор-номус, уят, шарм-ҳаё деган сўз дим ёʻқ экан, — деди Седана. — Хушкелди