{"headword": "ДЕГАЗАЦИЯ БУРОВОГО РАСТВОРА", "key": "degazatsiya burovogo rastvora", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "141"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "gazli qatlamlarni burgʻilashda eritmaga mayda pufakchalar koʻrinishida qoʻshilayotgan gazlarni ajratish. Burgʻilash eritmasining qovushqoqligi kichik va sulfonatriy tuzlari (SNT) miqdori kam boʻlsa, tozalash sistemasida undan gaz pufakchalari yengil ajraladi. Lekin bunda eritma yuzasida koʻpik hosil boʻlib, u burgʻilash nasosiga kirib uni ishdan chiqaradi. Qovushqoqligi yuqori eritmalar gazlanganda uning bu xususiyati yanada oshadi va uning yuzasidan gaz ajralib chiqmaydi, natijada uning zichligi kamayadi va qatlamga beradigan bosimi pasayadi, natijada gaz namoyonlanib yuqoriga koʻtarilishi va favvora boʻlishi mumkin. Ayrim reagentlardan (KSSB, SSB va b.) foydalanilganda eritmada barqaror koʻpik hosil boʻladi, bu reagentlar eritmaga qoʻshilayotgan havoning parchalanishi va havo pufakchalarining turgʻunligini taʼminlaydi. Eritmaning gazlanishi va koʻpik hosil boʻlishi burgʻilashda murakkabliklar keltirib chiqaradi. Bunday hollarda eritma gazsizlantiriladi. Gazsizlantirish ikki usulda: majburiy (mexanik) gazsizlantirish va u bilan birga kimyoviy (koʻpikni yoʻqotuvchi qoʻshimcha qoʻllab) gazsizlantirish amalga oshiriladi. Mexanik gazsizlantirish samarali boʻlib, DVS—1 va DVS—2 gazsizlantirgichlardan foydalaniladi. Barqaror koʻpikli, yuqori qovushqoqlik va SNTga ega boʻlgan eritmalar yuqori vakkuumda (600mm simob ustunida) saqlanadi. Bunday eritmalar suyuqlik kiritiladigan boshqarish sistemasi yordamida gazsizlantiriladi. Nisbatan qovushqoq boʻlmagan, koʻpigi beqaror boʻlgan eritmalar vakkuumda 300—400 mm simob ustunida saqlab gazsizlantiriladi. Gazsizlantirgichning maksimal unumdorligi 60 l/s ga yaqin.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ДЕГАЗАЦИЯ БУРОВОГО РАСТВОРА — Бурғилаш эритмасини газсизлантириш", "raw_meaning": "газли қатламларни бурғилашда эритмага майда пуфакчалар кўринишида қўшилаётган газларни ажратиш. Бурғилаш эритмасининг қовушқоқлиги кичик ва сульфонатрий тузлари (СНТ) миқдори кам бўлса, тозалаш системасида ундан газ пуфакчалари енгил ажралади. Лекин бунда эритма юзасида кўпик ҳосил бўлиб, у бурғилаш насосига кириб уни ишдан чиқаради. Қовушқоқлиги юқори эритмалар газланганда унинг бу хусусияти янада ошади ва унинг юзасидан газ ажралиб чиқмайди, натижада унинг зичлиги камаяди ва қатламга берадиган босими пасаяди, натижада газ намоёнланиб юқорига кўтарилиши ва фаввора бўлиши мумкин. Айрим реагентлардан (КССБ, ССБ ва б.) фойдаланилганда эритмада барқарор кўпик ҳосил бўлади, бу реагентлар эритмага қўшилаётган ҳавонинг парчаланиши ва ҳаво пуфакчаларининг турғунлигини таъминлайди. Эритманинг газланиши ва кўпик ҳосил бўлиши бурғилашда мураккабликлар келтириб чиқаради. Бундай ҳолларда эритма газсизлантирилади. Газсизлантириш икки усулда: мажбурий (механик) газсизлантириш ва у билан бирга кимёвий (кўпикни йўқотувчи қўшимча қўллаб) газсизлантириш амалга оширилади. Механик газсизлантириш самарали бўлиб, ДВС—1 ва ДВС—2 газсизлантиргичлардан фойдаланилади. Барқарор кўпикли, юқори қовушқоқлик ва СНТга эга бўлган эритмалар юқори ваккуумда (600мм симоб устунида) сақланади. Бундай эритмалар суюқлик киритиладиган бошқариш системаси ёрдамида газсизлантирилади. Нисбатан қовушқоқ бўлмаган, кўпиги беқарор бўлган эритмалар ваккуумда 300—400 мм симоб устунида сақлаб газсизлантирилади. Газсизлантиргичнинг максимал унумдорлиги 60 л/с га яқин."}}]}