{"headword": "davr", "key": "davr", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Jamiyat taraqqiyoti-da yoki tabiatda muhim voqea, hodisa yuz bergan yoki oʻziga xos xususiyati bilan ajralib turadigan maʼlum vaqt oraligʻi.", "examples": [{"text": "Quldorlik davri. Feodalizm davri. Kapitalizm davri. Bozor iqtisodiyotiga oʻtish davri. Tosh davri. Temir davri.", "source": ""}, {"text": "Oʻzbekiston olimlari olib borayotgan arxeologik qazishmalarning tarixiy diapazoni tosh davridan to oʻrta asr oxirigacha boʻlgan davrni oʻz ichiga oladi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Qancha davrlar oʻtsa ham, boʻyoqlari xuddi bugun surilganday yap-yangi turgan bu ajoyib binolar Boburning qalbidagi zafar zavqiga zavq qoʻshdi.", "source": "P. Qodirov, Yulduzli tunlar"}, {"text": "Buning ustiga oʻsha davr tarixchilari Temur zabardast, xiyla chiroyli odam boʻlganini yozib qoldirganlar.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 2, "text": "Tarixda biror shaxs yoki kishilar guruhi, sulolaning nomi bilan bogʻlangan vaqt, zamon.", "examples": [{"text": "Temuriylar davri. Navoiy davri.", "source": ""}, {"text": "Bobur Mirzoning orzulari shulkim, Movarounnahr yana Ulugʻbek davridagi kabi birlashsa, poytaxt asliga qaytsa", "source": "P. Qodirov, Yulduzli tunlar"}]}, {"order": 3, "text": "Shaxs hayotidagi maʼlum vaqt.", "examples": [{"text": "Yoshlik davri. Talabalik davri.", "source": ""}, {"text": "Xolidaning yoshlik davrida ayollarning koʻzi koʻr edi, tikanni koʻrmasdan bosardi.", "source": "I. Rahim, Chin muhabbat"}, {"text": "Oʻtgan yarim asrli murabbiylik davrim men uchun ham katta hayot darsxonasi boʻldi, koʻp narsa oʻrgandim.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Oftob oyimning: nega qirq kokil qilib oʻrmaysan degan soʻrashiga: Qizingiz endi qizlik davridan oʻtib, kelinlik davriga kirdi, deb kuldi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 4, "text": "Biror bir avlod yashagan yoki yashayotgan vaqt; ayni yashab turilgan vaqt, zamon, zamona. Oʻz", "examples": [{"text": "davrining har yirik voqeasi Oybek ijodida yorqin aksini topdi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Davrimiz har bir sohani kompleks ravishda hal etishni taqozo etyapti.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Choʻlquvarlar va qahramonlar davr bahodirlaridir.", "source": "Oʻzbekiston qoʻriqlari"}, {"text": "Badiiylik va yangidan-yangi estetik kashfiyotlar yaratishimizni davr taqozo etmoqda.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Oʻqish kerak, davr bilan birga borish kerak.", "source": "Oʻzbekiston qoʻriqlari"}, {"text": "Davr taraqqiyoti institut olimlari va mutaxassislari oldiga yangi-yangi vazifalar qoʻymoqda.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 5, "text": "Biror ish-harakat, tadbir bajariladigan muayyan vaqt.", "examples": [{"text": "Hisobot davri.", "source": ""}, {"text": "Gʻoʻza parvarishining qizgʻin davri. Har soat gʻanimat.", "source": "R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi"}, {"text": "Hisobot davrida yigit-qizlarning asosiy diqqat-eʼtibori paxtachilikni rivojlantirishga, uning samaradorligini oshirishga qaratildi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 6, "text": "Maʼlum hodisa, voqea, jarayonda oʻzgarish sodir boʻladigan muddat.", "examples": [{"text": "Oʻsimliklarning oʻsish davri.", "source": ""}, {"text": "Biz avvalo oʻsimliklarning oʻsish davrini qisqartirish va hosildorlikni oshirishga erishdik.", "source": "Fan va turmush"}, {"text": "Hosil tugish davrida gʻoʻzani chekanka qilish muhim agrotexnik tadbirlardan biri hisoblanadi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Buqoqning ayni avj olgan davri ekan.", "source": "I. Shamsharov, Ziyolilar"}]}, {"order": 7, "text": "Takrorlanuvchi jarayon yoki xossalarning har bir takrorlanishida uning boshlanishidan to oxirigacha oʻtadigan vaqt.", "examples": [{"text": "Bitta toʻla tebranish uchun ketgan vaqt davr deb ataladi.", "source": "Fizika kursi"}, {"text": "Kalendar Quyosh, Yer, Oy va Yupiter sayyorasi harakatining astronomik davrlariga asoslanib tuzilgan.", "source": "Fan va turmush"}, {"text": "Qatorning, elementlar xossasining izchillik bilan oʻzgarishini oʻz chegarasi ichiga olgan qismini Mendeleyev davr deb atadi.", "source": "Kimyo darsligi"}]}, {"order": 8, "text": "Geologik sistemani tashkil qiluvchi togʻ jinslarining hosil boʻlishiga ketgan vaqt.", "examples": []}, {"order": 9, "text": "Kishining omadi kelgan, ishi yurishgan chogʻlar; rohat-farogʻatli zamon.", "examples": [{"text": "Hozir bizga davr kelgan vaqt. Davrimizda oʻynab olaylik.", "source": ""}, {"text": "Davrimizda yuravermaysizmi, doʻstim, bir kishini qanotimiz tagiga ololmasak, nima qilib yuribmiz.", "source": "Mushtum"}, {"text": "Qoʻlingdan ketmasin davring, davroning, Oydin koʻlga qushing chuygin, Avazjon.", "source": "Avazxon"}, {"text": "hozir sizlarning davringiz, qoʻlingizdan kelganini bizning haqqimizdan ayamang. Bir kun yana bizning davrimiz kelar.", "source": "S. Ayniy, Qullar"}, {"text": "Gul yuzimga, buvi, muncha termulding, Ularning davrida oʻynading-kulding.", "source": "Erali va Sherali"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/davr"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "55"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kishi yoki kishilik hayotida maʼlum vaqt; yillar.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ДАВР", "raw_meaning": "DEVİR, ÇAĞ Киши ёки кишилик ҳаётида маълум вақт; йиллар."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "422"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "feodalizm davri", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "oʻsha davrda", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "", "examples": [{"text": "davring kepti – sur begim, davroning kepti – ur begim", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "davr", "raw_meaning": "1. эпоха, эра, век; feodalizm ~i эпоха феодализма; 2. время, пора; период; oʻsha ~da в то время; ◊ ~ surmoq властвовать, господствовать; жить в своё удовольствие; 3. перен. счастливое время; счастливая пора; ~ing kepti – sur begim, davroning kepti – ur begim посл. пришла счастливая пора – живи и властвуй, как бек; соотв. пока живётся – живи, бьют – беги."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "462"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "davr", "raw_meaning": "n epoch; age (in history); period, era;feodalizm ~i age of feudalism"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "31"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "dáwir", "examples": []}, {"order": 2, "text": "zaman", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "DAVR", "raw_meaning": "1. dáwir; 2. zaman."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "41"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "davr", "raw_meaning": "Epoche f, Zeit f, Periode f"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "60"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "давр", "raw_meaning": "epoch, age, era, period, phase;"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "44"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Давр", "raw_meaning": "эпоха, время epoch, age; era; time époque, période, ère (1) عَهْد (عُهُود)، عَصْر (عُصُور)؛ (2) زَمَن (أَزْمَان)، (مَرَاحِل)، فَتْرَة، مُدَّة"}}]}