{"headword": "daʼvat", "key": "davat", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror-bir harakatga, maʼnaviy, mafkuraviy maslakka undash, chaqirish; ragʻbatlantirish.", "examples": [{"text": "Ozodlik uchun kurashuvchilar safida boʻlish uning qalb daʼvati edi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Ikki yigit ham ichdagi qandaydir muqaddas burchning daʼvati bilan kurashga shoʻngʻidi.", "source": "Oybek, Quyosh qoraymas"}]}, {"order": 2, "text": "Taklif, chaqiruv.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/da%CA%BCvat"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "60"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "кого-что (чаще кому-чему)", "examples": [{"text": "дать книгу", "source": ""}, {"text": "давать больному лекарство", "source": ""}, {"text": "дать свой адрес знакомым", "source": ""}, {"text": "дайте мне ключ от комнаты", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "что и с неопр.", "examples": [{"text": "дать пить", "source": ""}, {"text": "дать есть", "source": ""}, {"text": "дать дорогу кому", "source": ""}, {"text": "он не даёт мне покоя", "source": ""}, {"text": "дать ход делу", "source": ""}, {"text": "не дать в обиду", "source": ""}, {"text": "шум не давал мне спать", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "что", "examples": [{"text": "давать доход", "source": ""}, {"text": "земля даёт богатый урожай", "source": ""}, {"text": "фабрика даёт за месяц много метров ткани", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "что", "examples": [{"text": "дать обед в честь высокого гостя", "source": ""}, {"text": "давать концерт", "source": ""}, {"text": "в театре давали новый спектакль", "source": ""}]}, {"order": 5, "text": "что", "examples": [{"text": "давать (дать) ответ", "source": ""}, {"text": "дать приказ", "source": ""}, {"text": "давать (дать) согласие", "source": ""}, {"text": "давать (дать) бой", "source": ""}, {"text": "давать (дать) задание", "source": ""}, {"text": "давать (дать) разрешение", "source": ""}, {"text": "давать (дать) отчёт", "source": ""}]}, {"order": 6, "text": "(повел. давай с неопр. формой глаголов несов. вида или с 1 л. мн. ч. будущего времени)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ДАВАТЬ", "raw_meaning": "даю, даёшь, дают несов. (дать, дам, дашь, даст, дад/им, -ите, -ут; прош. дал, дала, дал/о, -и; не дал, не дала, не дало, не дали сов.) 1. кого-что (чаще кому-чему) bermoq, topshirmoq; дать книгу kitobni bermoq; давать больному лекарство bemorga dori bermoq; дать свой адрес знакомым tanishlarga o‘z manzilgohini bermoq; дайте мне ключ от комнаты menga xonaning (uyning) kalitini bering; 2. что и с неопр. bermoq, imkon bermoq, yo‘l qo‘ymoq; дать пить suv bermoq, suv ichirmoq; дать есть ovqat bermoq, ovqat yedirmoq; дать дорогу кому birovga yo‘l bermoq; он не даёт мне покоя u menga tinchlik bermaydi; u meni tinch qo‘ymaydi; дать ход делу ishni jo‘nashtirib yubormoq; не дать в обиду xafa qilishga yo‘l qo‘ymaslik; шум не давал мне спать shovqin-suron meni hech uxlatmasdi; 3. что naf keltirmoq; olinmoq; bermoq; давать доход daromad keltirmoq; земля даёт богатый урожай yerdan yuqori hosil olinmoqda; фабрика даёт за месяц много метров ткани fabrika bir oyda ko‘plab metr gazlama beradi; 4. что bermoq (rasmiy ravishda uyushtirmoq, tashkil qilmoq); дать обед в честь высокого гостя hurmatli mehmon sharafiga ziyofat bermoq; давать концерт konsert bermoq; в театре давали новый спектакль teatrda yangi spektakl ko‘rsatildi; 5. что bermoq (o‘zidan keyingi ot bilan birikib, otdan anglashiladigan tushunchaning harakat yoki holatini ifodalaydi); давать (дать) ответ javob bermoq (qaytarmoq); дать приказ buyruq bermoq; давать (дать) согласие ko‘nmoq, rozi bo‘lmoq, rozilik bermoq; давать (дать) бой jang qilmoq; давать (дать) задание topshiriq bermoq; давать (дать) разрешение ruxsat bermoq; давать (дать) отчёт hisobot bermoq; 6. (повел. давай с неопр. формой глаголов несов. вида или с 1 л. мн. ч. будущего времени) qani, bo‘lmasa,"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "58"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror ishga yoki biror yoʻl, maslak va sh.k.ga undash, chaqiriq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ДАЪВАТ", "raw_meaning": "DAVET, ÇAĞRI Бирор ишга ёки бирор йўл, маслак ва ш.к.га ундаш, чақириқ."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "98"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "[a.]", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "siyohdon", "examples": [{"text": "Davat quldï kaɣaz tidi bitig", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "DAVAT [a.]", "raw_meaning": "siyohdon- чернильница- ink-pot. Davat quldï kaɣaz tidi bitig - (U) siyohdon va qog‘oz so‘radi, maktub yoza boshladi - Он просил чернильницу и бумагу [и] написал письмо - He asked for an kwell and a paper and wrote a letter (QBN, 235₁; QBN, 3148; 118b1)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "73"}, "pos": "несов.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bermoq", "examples": [{"text": "дать книгу", "source": ""}, {"text": "давать больному лекарство", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "bermoq", "examples": [{"text": "дать пить", "source": ""}, {"text": "дать есть", "source": ""}, {"text": "дать дорогу кому", "source": ""}, {"text": "он не даёт мне покоя", "source": ""}, {"text": "дать ход делу", "source": ""}, {"text": "не дать в обиду", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "naf keltirmoq", "examples": [{"text": "давать доход", "source": ""}, {"text": "земля даёт богатый урожай", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "bermoq (rasmiy ravishda uyushtirmoq, tashkil qilmoq)", "examples": [{"text": "дать обед в честь высокого гостя", "source": ""}, {"text": "давать концерт", "source": ""}]}, {"order": 5, "text": "bermoq (oʻzidan keyingi ot bilan birikib, otdan anglashiladigan tushunchaning harakat yoki holatini ifodalaydi)", "examples": [{"text": "давать (дать) согласие", "source": ""}, {"text": "давать (дать) бой", "source": ""}, {"text": "давать (дать) задание", "source": ""}]}, {"order": 6, "text": "qani", "examples": [{"text": "давайте обедать", "source": ""}, {"text": "давайте поговорим", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "давать", "raw_meaning": "несов. (дать сов.) 1. bermoq, topshirmoq; дать книгу kitobni bermoq; ~ больному лекарство bemorga dori bermoq; 2. bermoq; imkon bermoq, yo‘l qo‘ymoq; дать пить suv bermoq, suv ichirmoq; дать есть ovqat bermoq, ovqat yedirmoq; дать дорогу кому birovga yo‘l bermoq; он не даёт мне покоя u menga tinchlik bermaydi; u meni tinch qo‘ymaydi; дать ход делу ishni jo‘nashtirib yubormoq; не дать в обиду xafa qilishga yo‘l qo‘ymaslik; 3. naf keltirmoq; olinmoq; bermoq; ~ доход daromad keltirmoq; земля даёт богатый урожай yerdan yuqori hosil olinmoqda; 4. bermoq (rasmiy ravishda uyushtirmoq, tashkil qilmoq); дать обед в честь высокого гостя hurmatli mehmon sharafiga ziyofat bermoq; ~ концерт konsert bermoq; 5. bermoq (o‘zidan keyingi ot bilan birikib, otdan anglashiladigan tushunchaning harakat yoki holatini ifodalaydi); ~ (дать) согласие ko‘nmoq, rozi bo‘lmoq, rozilik bermoq; ~ (дать) бой jang qilmoq; ~ (дать) задание topshiriq bermoq; 6. повел. qani; bo‘lmasa; kel (keling); давайте обедать kelinglar, ovqatlanib olaylik; давайте поговорим keling, bir suhbatlashaylik; ~ (дать) волю чему см. воля; ~ волю рукам qo‘liga erk bermoq; ~ волю языку tiliga erk bermoq; tilini tiymaslik; bidirlamoq; ~ (дать) слово 1) so‘z bermoq; va’da bermoq; 2) so‘z bermoq, ruxsat bermoq (majlisda); ~ (дать) телеграмму telegramma bermoq (yubormoq); не ~ (не дать) в обиду кого см. обида; ~ (дать) подножку chalmoq; bildirmay g‘alamaslik qilmoq; ~ (дать) голову на отсечение boshi bilan javob bermoq; kallamni kundaga qo‘yaman; ~ жизни разг. qattiq so‘kmoq; adabini bermoq."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "463"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "call", "examples": []}, {"order": 2, "text": "invitation", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "da'vat", "raw_meaning": "n 1) call, appeal; ~ qilmoq call; summon; propagate; 2) invitation"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "31"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "DA’VAT", "raw_meaning": "úndew, shaqırıq, mirát."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "42"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "da'vat", "raw_meaning": "Aufruf m, Appel m, Ruf m; ~ qilmoq appelieren vt, aufrufen vt"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "46"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Даъват", "raw_meaning": "зов, призыв call, appeal invitation دَعْوَةٌ"}}]}