dasta
дастаdasta I
ot 1. 1 Turli asboblarning qoʻl bilan ushlanadigan qismi; sop.
Bolta dastasi. Pichoq dastasi.
Pichoq dastasini qattiq qisganidan, tirnogʻi kaftiga botib ketdi. — Yoshlik
Dastasi boʻlmasa, qilich ham kesmaydi. — Qanotli soʻzlar
U kichkina ketmonini yerga qadab, dastasiga oʻtirdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
2. Tutqich, tutqa, qabza.
Eshikning dastasi.
[
Gulnor] Bir qoʻli bilan derazaning dastasini ushladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Bekning chayir qoʻli begona chamadonning dastasini ushlaganicha tinchidi. — A. Muxtor, Tugʻilish
Chashkaning dastasidan tutib, qora choy ichsa, juda gashtli boʻladi. — N. Aminov, Qahqaha
3. Musiqa asbobining tor (ip, sim) tor-tilgan va qoʻl surib, parda bosiladigan qismi.
Dutorning dastasi.
4. Keli (oʻgʻir)da narsa oqlashda (tuyishda) ishlatiladigan tutqichli asbob, kelisop.
U dadasining qiyin-qistovidan keyin, kelini hovliga opchiqib, zarda bilan dastani toʻqillatib, sholi oqlardi. — S. Ahmad, Ufq
Azizxon bir gal shunaqa sholi oqlashda dastani shunday kuch bilan urgan ediki, tut toʻnkasidan qilingan keli ikkiga ajralib ketgan edi. — S. Ahmad, Ufq
dasta II
ot shv. Chillak.
Qadimgi mayyalarning kasallangan tishlarini davolashda shifokorlar yogʻoch dastalardan foydalanishgan ekan. — Fan va turmush
dasta III
ot 1. Bir tutam yoki bogʻlam qilib terilgan yoxud bogʻlangan narsa; bogʻ, bogʻlam.
Bir dasta piyoz.
Bir dasta gul koʻtarib Mamlakat kiradi. — S. Zunnunova, Olov
Polda bir dasta binafsha sochilib yotardi. Yoshlik.
2. Ustma-ust qilib terilgan, taxlangan yoki taxlab bogʻlangan yoxud qutichaga joylashtirilgan narsa; pachka.
Bir dasta kitob. Bir dasta pul.
Islomxuja bir dasta tilxatni tez-tez koʻzdan kechirdi. — S. Siyoyev, Avaz
U menga bir dasta daftar varaqlarini berdi. — Yoshlik
Bir ozdan soʻng kiyim-kechak taxlanadigan shkafdan bir dasta pul topildi. — Mushtum
Ahmadning ayasi qoʻlidagi bir dasta chinni kosani tushirib yubordi. — Q. Kenja, Togʻ yoʻlida bir oqshom
3. maxs . Ipak qurti pilla oʻrashi uchun soʻkchakka bostiriladigan gʻoʻzapoya va shu kabilar bogʻlami.
Kurt dastaga kirar vaqti chimxoʻr boʻlib, sustlab qoladi, bir kun noz uyquni oladi. — M. Qoʻshmoqov, Ali Qambar
4. Guruh, ansambl.
Sozandalar dastasi bir chirmandachi, bir nogʻorachi, bir surnaychi, bir raqqosa va bitta qoʻgʻirchoqbozdan iborat edi. — S. Ayniy, Esdaliklar
5. Toʻp, guruh, otryad.
Baʼzan har ikki tomonning ilgʻor dastalari toʻsatdan uchrashib, katta suron bilan oʻq uzishadilar. — Oybek, Navoiy
Qoʻshin joʻnab baland-pastda, Joʻnay berdi dasta-dasta. — Intizor
Ming dasta tuzsin, amirning kuni sanoqli. — S. Ayniy, Qullar