{"headword": "dard", "key": "dard", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Jismoniy azob; ogʻriq, kasallik.", "examples": [{"text": "Ogʻir dard. Dard koʻrmoq Dardga chalinmoq Dardni yashirsang, isitmasi oshkora qiladi.", "source": "Maqol"}, {"text": "Dard chekmagan dori qadrini bilmas.", "source": "Maqol"}, {"text": "Tanasi boshqa dard bilmas.", "source": "Maqol"}, {"text": "Kechga tomon dard kuchayib ketdi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Xudoy taolo har bir dardga bir davo yaratgan.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Qoʻli gul ijrochiga, oʻz kasbining ustasiga yaxshilik tilab aytiladigan ibora.", "examples": [{"text": "Bu nasiba sizga. Sara bugʻdoy. Qoʻlingiz dard koʻrmasin, ogʻa.", "source": "S. Siyoyev, Avaz"}]}, {"order": 3, "text": "Ruhiy azob, gʻam-gʻussa, alam-hasrat.", "examples": [{"text": "Ayriliq dardi. Dardida yonmoq (quymoq). Dardini ichiga yutmoq •", "source": ""}, {"text": "[Fotima domlaga:] Mening hech joyim ogʻrimaydi, faqat ishq dardim bor, uf! Hamza,", "source": "Tuhmatchilar jazosi"}, {"text": "Nihoyat, dardim yuragimdan toʻlib-toshib, baʼzi gaplarni erimga ayta boshladim.", "source": "Oybek,Tanlangan asarlar"}, {"text": "Yuragimning dardlari Qizil gulday qatma-qat, alla.", "source": "Boychechak"}, {"text": "Men kimga yigʻlayman, dardimni yorib.", "source": "Shirin bilan Shakar"}]}, {"order": 4, "text": "Kishining borligʻini, butun fikri-yodini band etgan narsa, ish, tashvish, orzu, xayol va shu kabilar", "examples": [{"text": "Uning dardi — oʻyin. Biror narsa dardida yurmoq", "source": ""}, {"text": "Shoirlik bu — ulkan dard. Shukrullo,", "source": "Saylanma"}, {"text": "Mirzajon koʻnglida shoirlik dardi bilan tugʻilgan bola.", "source": "P. Tursun. Oʻqituvchi."}, {"text": "Siz nimani bilardingiz, dardingiz pul, — dedi Zumrad oyisiga. Oybek,", "source": "Zumrad"}, {"text": "Solih Poʻlatovich shogirdlarining dardini yaxshi tushunardi.", "source": "J. Abdullaxonov, Toʻfon"}, {"text": "Qadrdoningiz Yusufbek hojining oʻgʻli Otabek bir necha kunlardan beri benihoya bir dard bilan ogʻrir edi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 5, "text": "Fikr-u xayol; armon, ezgu maqsad.", "examples": [{"text": "Uning [Atevning] qalbi hamisha xalq quvonchi, xalq dardi, hash orzu-hislari bilan yonib, olovlanib turadi.", "source": "X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari"}, {"text": "Elbekning ham oʻziga yarasha dardi, sevgisi, orzusi bor edi.", "source": "N. Fozilov, Diydor"}, {"text": "Darding maktab ochishginami desam, hali bu yoqda gap katta ekan-u!", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona t.o."}]}, {"order": 6, "text": "Ishq, muhabbat.", "examples": [{"text": "Layli dardida choʻl kezib yurgan Majnunning iztiroblariga yoz holati mutanosib edi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Zevarxon Malikai Hubbonning dardida yurgan edi.", "source": "Bahrom va Gulandom"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/dard"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Koyish soʻzi.", "examples": [{"text": "Ali desang, bali deydi, oʻl desang, dard deydi.", "source": ""}, {"text": "Bahr", "source": ""}, {"text": "ining rangi boʻzarib, qoʻlidan pichoq tushib ketdi. — Nima boʻldi, opajon?-Dard! A. Qahhor,", "source": "Xotinlar"}, {"text": "Endi haqimni hech kimga bermayman. Dard! desa, oʻl!deb tura beraman.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/dard"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "57"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ogʻriq, kasallik.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Ruhiy azob, gʻam-gʻussa.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ДАРД", "raw_meaning": "DERT 1.Оғриқ, касаллик. 2.Руҳий азоб, ғам-ғусса."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "40"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(kasallik)", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(gʻam)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dard", "raw_meaning": "1. (kasallik) Leiden n, Krankheit f, Gebrechen n; 2. (g‘am) Kummer m, Gram m, Trauer f, Schmerz m, Weh n, Leiden n"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "420"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "dard boshqa, ajal boshqa", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "uning dardi ogʻir", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dard", "raw_meaning": "1. болезнь, недуг; ~ boshqa, ajal boshqa погов. не всяк умирает, кто хворает; 2. горе, боль, печаль; uning ~i og‘ir он тяжело заболел, у него тяжелая болезнь; ~i bedavo неизлечимая болезнь; безвыходное положение; ◊ birovning ~ida kuymoq страдать (за кого-л.); uning ~i bo‘lak он думает о другом;"}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "461"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dard I", "raw_meaning": "n illness; disease, ailment, malady; sorrow; ~lariga chora izlamoq seek a cure to one's ailments; misfortune, anxiety"}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "461"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dard II", "raw_meaning": "n devile, deuce"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "29"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "DARD", "raw_meaning": "1. dárt, awırıw, kesellik; 2. awıs. qayǵı, hásiret, uwayım; 3. awıs. táshwish; 4. awıs. pikir, qıyal; árman, tilek-niyet; 5. awıs. muhabbat."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "45"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Дард", "raw_meaning": "болезнь, недуг; горе, скорбь disease; illness; ailment, malady; grief, sorrow maladie; peine (1) مَرَضٌ (أَمْرَاضٌ)، دَاءٌ؛ (2) شَجَنٌ، سَدَمٌ، حُزْنٌ، كَرْبٌ، بَلِيَّةٌ (بَلَايَا، بَلْوَى)، كَآبٌ"}}]}