{"headword": "dalil", "key": "dalil", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Fikr, mulohaza va shu kabilarni tasdiqlovchi, ular haqida dalolat beruvchi narsa; isbot, fakt.", "examples": [{"text": "Ishonchli dalil. Kuchli dalil.", "source": ""}, {"text": "-Gumoningiz bor-u, dalilingiz yoʻq! — Qunduzoy uning soʻzini boʻldi.", "source": "Oydin, Hikoyalar"}, {"text": "— Tuhmat, qani dalil? — birdan tutaqib baqirdi Uljayev.", "source": "Mushtum"}, {"text": "Maʼqul emas, deyish bilan ish bitmaydi, birorta dalil kerak.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 2, "text": "Jinoyatni tasdiqlovchi narsa, fakt yoki holat.", "examples": [{"text": "Siz aytayotgan buyumlar qotillikka aloqador ekanligiga dalil boʻla olmaydi. Buni hali isbotlash kerak.", "source": "Yoshlik"}, {"text": "U oʻz raisini qoʻlga tushirgan hujjatlaridan, dalillaridan, tergov natijalaridan xabardor qildi.", "source": "H. Gʻulom, Mashʼal"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/dalil"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "56"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Fikr-mulohaza va sh.k.ni tasdiqlovchi yoki voqea-hodisa haqida guvohlik, dalolat beruvchi fakt, narsa, isbot.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ДАЛИЛ", "raw_meaning": "DELİL, GEREKÇE Фикр-мулоҳаза ва ш.к.ни тасдиқловчи ёки воқеа-ҳодиса ҳақида гувоҳлик, далолат берувчи факт, нарса, исбот."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "420"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dalil", "raw_meaning": "1. довод, доказательство, аргумент, свидетельство; ~ keltirmoq приводить доказательство; 2. улика; to‘g‘ri ~lar прямые улики."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "460"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dalil", "raw_meaning": "n reason, argument; proof, evidence; ~ keltirmoq give reasons"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "29"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "dálil", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "DALIL", "raw_meaning": "dálil, fakt."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "39"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Beweis m", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dalil", "raw_meaning": "Beweis m, Nachweis m, Erweis m, Argument n; ~ keltirmoq Beweise liefern, beweisen vt, nachweisen vt, erweisen vt, argumentieren vt"}}, {"dictionary": {"name": "Soʻz boshqaruvi lugʻat-maʼlumotnomasi", "title": "Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков", "kind": "Terminologik", "imprint": "Федоров, Вениамин Александрович; Алиев, Ғани Ашурович (1997). Ўзбек-рус-инглиз-немис тилларида сўз бошқарувига доир луғат-маълумотнома / Словарь-справочник словесного управления узбекского-русского-английского-немецкого языков. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-rus-ingliz-nemis-tillarida-soz-boshqaruviga-doir-lugat-malumotnoma-slovar-spravochnik-slovesnogo-upravleniya-uzbekskogo-russkogo-angliyskogo-nemetskogo-yaz-kov/", "page": "47"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Mamlakatimiz erishgan yutuqlar prezidentimizning siyosati (nima?) toʻgʻriligining dalilidir.", "source": ""}, {"text": "The successes of our country are demonstration of the rightness of the policy of our President (what ... of?).", "source": ""}, {"text": "Die Erfolge unseres Landes sind ein Beweis für die Richtigkeit der Politik unseres Präsidenten (wofür?).", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "123. далил", "raw_meaning": "Бсиз ҚК: Мамлакатимиз эришган ютуқлар президентимизнинг сиёсати (нима?) тўғрилигининг далилидир. доказательство РП: Успехи нашей страны являются доказательством правильности политики нашего президента (кого?). the demonstration of smth.: The successes of our country are demonstration of the rightness of the policy of our President (what ... of?). der Beweis für A: Die Erfolge unseres Landes sind ein Beweis für die Richtigkeit der Politik unseres Präsidenten (wofür?)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "61"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "асос"}, {"kind": "sinonim", "target": "далил-исбот"}], "extra": {"raw_word": "далил (син асос, далил-исбот)", "raw_meaning": "argument, reason; proof, evidence, testimony, fact; аник (шак-шубхага урин колдирмайдиган) далил indisputable fact; асосий далил basic argument; асосли далил weighty (forcible) argument; ашёвий далил material evidence; барча далилларни келтириб тамом кимок exhaust (all) the arguments; бевосита (тугридан-тугри келтирилган) далиллар direct evidence; билвосита (бавосита, бошка жойдан олинган ёки келтирилган) далиллар indirect (circumstantial) evidence; бировнинг келтирган далилларига кушилмок argue with somebody's arguments далил келтириб исботламок (асосламок) argue; далил келтирмок produce (present, adduce, furnish) evidence (show, present proofs); далил сифатида as proof of; далил булиб хизмат килмок serve as evidence; далил(лар) келтирмок advance (adduce, give) arguments; далиллар келтирмок advance (adduce) an argument, produce the facts, cite (mention) facts; далилларга асосланмок be founded on (rest upon) facts; далилларга зид булмок run counter to facts; далилларни аникламок elicit facts, establish facts; далилларни баён килмок state facts; далилларни бузиб курсатмок distort (misinterpret, misrepresent, twist) facts; далилларни писанд килмаслик ignore facts; далилларни рад этмок refute (rebut) arguments; далилларни яширмок disguise facts; далилларни калбакилаштирмок (сохталаштирмок) falsify facts; далилларни хаспушламок slur over (ignore) facts; илмий асосланган далил scientific (scientifically valid) argument; ишонч тугдирмайдиган (ишониб булмайдиган) далил feeble (weak)"}}, {"dictionary": {"name": "Yuridik atamalar lugʻati", "title": "ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Курганов, А. М.; Джузбаева, Д. С. (2020). ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-yuridik-atamalar-lugati/", "page": "37"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "далил", "raw_meaning": "улика clue"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "45"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "довод", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Далил", "raw_meaning": "довод, аргумент; улика argument, reason, fact; evidence preuve بُرْهَانٌ (بَرَاهِينُ)، دَلِيلٌ (أَدِلَّةٌ)"}}]}