чопмоқ
chopmoqчопмоқ И
фл. 1. 1 Бирор ёʻналишда оёқлар билан жуда тез ҳаракат қилмоқ, югурмоқ.
Кўпинча Азизхон сменадан чиқарди-ю, адир ёқалаб Қирғизовулга чопарди. — С. Аҳмад, Уфқ
Катта тезлик билан қиялаб чопаётган Фозил ака дуч келган харсангдан ҳатлаётиб, қоқилиб тушибдилар. — М. Хидир, Қирғоқлар
2. Отга минган ҳолда уни югуртирмоқ.
Бувиси буваси билан ёнма-ён от чопиб, душман билан олишган экан. — Ў. Умарбеков, Бобоёнғоқ
3. Кўпкари мусобақасида қатнашмоқ, иштирок қилмоқ.
Улоқ чопмоқ.
Кўпкарини чопиб ётир Ўн икки мингча бойбачча. — Гулшанбоғ
4. кўчма Бирор мақсадни амалга ошириш учун тегишли жойларга бормоқ, ҳаракат қилмоқ.
— Уёққа чопдим, бу ёққа чопдим, охири ишимни битирдим, — деди хола. — Газетадан
5. Ирғимоқ, ошмоқ (эркак ҳайвон ҳақида).
- Бахти (ёки омади) чопмоқ Бахти, омади келмоқ. Ўйлаб кўрсам, укам, бахтинг чопибди. — ОйсулувАёллар бобида омадим чопмаган. М. М. — Дўст, Лолазор
- Бетга (ёки юзга) чопмоқ Раъй-андиша қилмай, қаттиқ, шартта гапирмоқ. Бечора Зеби Қанчадан-қанча заҳру заққум ютди-ю, ҳеч кимнинг раҳми келмади. Ёрдам қилиш ўрнига, юзига чопдилар, нолойиқ хотин, қўшнимизнинг тенги эмас, дедилар. — Ш. Рашидов, Қудратли куч
- Кўнгли чопмади Бирор хатти-ҳаракатни амалга оширишга юраги бетламади, юраги дов бермади.
чопмоқ ИИ
фл. 1. Тиғли асбоблар билан зарб бериб парчаламоқ, ёрмоқ, кесмоқ.
Севаргул хаёли чалғиб, ташқарига қулоқ солди: онаси гўшткундада гўшт чопяпти. — Н. Қиличев, Чиғириқ
[Толибжоннинг қўшниларидан ] Бири ходаларнинг пўстлоғини шилади. Бири пойтеша билан тўсин чопади. — С. Аҳмад, Жимжитлик
2. Тиғли асбоблар билан зарб бериб ўлдирмоқ, кесмоқ.
Юртдан айрилганни ёв чопар. — Мақол
Одамлар ғуж бўлиб, бир-бирига найза санчар, қилич билан чопар эди. — М. Осим, Карвон ёʻлларида
3. Ўсимлик таги ва атрофини, умуман, ерни кетмон ва шу кабилар билан ишламоқ, юмшатмоқ; чопиқ қилмоқ.
Ғўзаларни чопмоқ.
Кетмон чопдим, тер тўкдим, Арпа, буғдой — дон экдим. — Қ. Муҳаммадий
Ойим молга қарайди қулупнай пушталарини чопади, терт қоради. Ў. — Ҳошимов, Икки эшик ораси