чидамоқ
chidamoqчидамоқ
фл. 1. Руҳий ёки жисмоний қийинчиликларнинг тугашини сабр билан кутмоқ; уларга бардош бермоқ.
Оғриққа чидамоқ. Қийинчиликка чидамоқ. Совуққа чидамоқ. Танқидга чидамоқ. Қирқига чидаган, қирқ бирига ҳам чида. — Мақол.
Бу гап менга анча оғир ботди, лекин чидадим. — Ёшлик
Тошнинг қирраси оёғига ёмон ботди, лекин чидади. — Ёшлик
2. Кўп, узоқ муддат хизмат қилмоқ.
Этигим узоқ чидади. Бўздан кўра сатин узоқ чидайди.
3. Турли шароитларда (ўт, сув, зах ва шу кабилар таъсири остида) ўз хусусиятларини сақламоқ.
Ўтга чидайдиган ғишт. Кислотага чидайдиган материал.
4. Етмоқ, кифоя қилмоқ.
Ётиб еганга турум тоғ чидамас. — Мақол
[Мирзакаримбой:] Ҳар нимани бозордан олаверса, Сулаймоннинг ғазнаси ҳам чидамайди, жиян. — Ойбек, Танланган асарлар
- Чидаганга чиқарган 1. Кутилмаган, хоҳламаган нарса, воқеа-ҳодисанинг рўй бериши муқаррар, уни чидам билан қабул қилиш зарур ёки бирор нарсани кучи етган олади, деган маъноларда ишлатиладиган ибора. — Уйланишни чидаганга чиқарган, — деди магазинчи тоғамнинг суюкли хотини хахолаб. — Газетадан[Нури] Меҳмонга келган такаббур келин каби, ялқовланиб кезди, гилос гулларини томоша қилди. У шу билан қайнанасига: Чидасанг — шу, чидамасанг — катта кўча. Онам мени иш учун туққан эмас демоқчи бўлди. — Ойбек, Танланган асарлар